Projecten Trans-Europese Netwerk:

De Europese Commissie spreekt met een ondertoon van eerbied over 'de veertien projecten'. Alsof het om de Grote Werken van Hercules gaat. De totale kosten zijn inderdaad van mythische proporties: bijna 300 miljard gulden. Ook het oogmerk klinkt heroisch: de ontbrekende schakels in het Transeuropees Transport Netwerk moeten worden aangebracht.

Bij meer dan driekwart van de projecten gaat het om verbetering en uitbreiding van de treinverbindingen, een achtergebleven kindje in het verenigd Europa. Het aandeel van de trein in het Europese vrachtverkeer liep de laatste kwart eeuw terug van 32 tot 15 procent. Dat kwam vooral omdat modernisering van de spoorverbindingen sterk achterbleef bij de uitbreiding van de Europese autowegen. Maar de Europese regeringsleiders kwamen vier jaar geleden tijdens de Europese Raad in Essen overeen dat die trend moet worden gekeerd om te voorkomen dat het Europese wegenstelsel dichtslibt. Nu al kosten files de geindustrialiseerde landen ruim twee procent van het bruto binnenlands product. Volgens de OESO, de organisatie van geindustrialiseerde landen, gaat het daarbij om een verliespost van 264 miljard gulden per jaar.

HSL Noord-Zuid
Aanpassing van de spoorwegverbinding tussen Berlijn en Neurenberg (550 km) voor hogesnelheidstrein en uitbreiding van de spoorwegverbinding tussen Munchen en Verona (410 km) tot vier sporen, inclusief aanleg van een tunnel tussen Innsbruck en Fortezza. De geschatte kosten bedragen 33,2 miljard gulden. Het project moet leiden tot aanzienlijke vermindering van de reistijd voor het treinverkeer en het aandeel van het treinvervoer op dit traject vergroten. Dat wordt van groot belang beschouwd voor het ecologisch kwetsbare Alpengebied. De hogesnelheidstreinverbinding van Berlijn naar Munchen moet in 2007 klaar zijn. Uitbreiding van het aantal sporen tussen Munchen en Verona volgt in 2010.

HSL West
Aanpassing en uitbreiding van de spoorwegverbindingen tussen Brussel en Amsterdam en van Brussel via Keulen naar Frankfurt. Deze uitbreidingen sluiten aan op de bestaande hogesnelheidstreinverbindingen van Londen naar Parijs en tussen de Franse hoofdstad en Brussel. Geschatte kosten bedragen 37,9 miljard gulden. Het deel tussen Keulen en Frankfurt moet in het jaar 2000 klaar zijn, het deel tussen Keulen en Aken volgt in 2007, de Belgische en Nederlandse stukken zijn in het jaar 2005 aan de beurt. Onzekerheid bestaat nog over het Britse traject van Londen naar de Kanaaltunnel. Volgens de oorspronkelijke planning zou die 108 kilometer lange verbinding in 2003 voltooid zijn.

HSL Zuid
Aanleg hogesnelheidstreinverbindingen van Madrid via Zaragoza en Barcelona naar Montpellier en van Madrid via Vitoria en San Sebastian naar Bordeaux. Daarmee krijgt Spanje twee aansluitingen op het Franse TGV-netwerk. De reistijd van Madrid naar Barcelona wordt meer dan gehalveerd tot drie uur. De reistijd van Madrid naar Perpignan loopt terug van tien tot drie uur en vijftig minuten. Kosten worden geraamd op 30,8 miljard gulden. Het Spaanse deel moet klaar zijn in 2007. Het Franse deel is nog in voorbereiding. Het staat nog niet vast wanneer dit deel wordt voltooid.

HSL Frankrijk-Duitsland
Aansluiting van Franse TGV-netwerk op Duitse HSL-verbindingen. Daarvoor wordt een nieuwe HSL-verbinding aangelegd van Parijs via Metz-Nancy naar Straatsburg. Bestaande treinverbindingen tussen Metz en Luxemburg, tussen Straatsburg en Appenweier en tussen Mannheim en Saarbrucken worden aangepast aan de HSL. Geschatte kosten 10,5 miljard gulden. Het Duitse deel moet in 2004 zijn voltooid. Wanneer het Franse deel klaar is, moet nog worden vastgelegd.

Betuweroute
Aanleg van een conventionele treinverbinding tussen Rotterdam en Emmerik, bestemd voor het vrachtvervoer. Geschatte kosten: 8,8 miljard gulden. Project moet volgens planning in 2005 klaar zijn.

HSL Frankrijk-Italië
Aansluiting van het Franse TGV-netwerk op Italiaanse HSL-verbindingen, Daarvoor wordt een nieuwe HSL-verbinding aangelegd van Lyon via Turijn, Milaan en Venetie naar Triest. De totale kosten worden geraamd op 40,3 miljard gulden. Wanneer het Franse deel klaar zal zijn, moet nog worden afgesproken. Voltooiing van het Italiaanse deel is voorzien in 2010.

Wegen Griekenland
Modernisering van bestaande noord-zuid- en oost-westverbindingen tot autosnelwegen in Griekenland. Daarbij gaat het om een 800 kilometer lang traject van Patra via Athene naar Promahon aan de Grieks-Bulgaarse grens en om een 780 kilometer lange route van de havenstad Igoumenitsa via Thessaloniki naar Ormenio aan de Grieks-Bulgaarse grens en naar Kipi aan de Grieks-Turkse grens. De twee autowegen moeten de ruggengraat worden van het Griekse wegenstelsel en het wegvervoer tussen Griekenland en de buurstaten aanzienlijk verbeteren. De geschatte kosten bedragen 20,2 miljard gulden. De aanleg moet in 2004 zijn voltooid.

Diverse verbindingen Spanje-Portugal
Uitbreiding en verbetering van bestaande trein- en wegverbindingen in westelijk deel van het Iberisch schiereiland, inclusief modernisering van vliegvelden en havens. Daarbij gaat het om drie verbindingen: van het Portugese Lissabon naar het Spaanse La Coruna, van Lissabon naar het Spaanse Irun en van de Portugese hoofdstad naar Sevilla. Dit project moet leiden tot modernisering en betere onderlinge afstemming van de verschillende transportsystemen. De totale kosten worden geraamd op 13,6 miljard gulden. Wanneer het project klaar is, staat niet vast.

Spoorlijnen Ierland
Modernisering van bestaande spoorverbindingen in Ierland en Noord-Ierland zodat treinen naar de Noord-Ierse havenstad Larne 200 kilomter per uur kunnen rijden. Daarbij gaat het om het transport van Londonderry (Derry) naar Larne en van Cork via Dublin en Belfast naar Larne. In Larne sluit het treinvervoer aan op een veerdienst naar Schotland. De kosten bedragen naar schatting bijna 8 miljard gulden. Het Ierse deel is al klaar. Het Noord-Ierse deel moet voor het jaar 2000 zijn voltooid.

Vliegveld Milaan
Modernisering en uitbreiding van het vliegveld van Milaan, inclusief de aanleg van een treinverbinding met de Milanese binnenstad. Dit project stelt het vliegveld in staat de capaciteit drastisch te vergroten tot naar schatting 21 miljoen passagiers in het jaar 2002. Het vliegveld moet door de uitbreiding ook uitgroeien tot internationaal centrum voor Noord-Italie. De kosten worden geraamd op 23 miljard gulden. Vorige week is het eerste deel van de uitbreiding in gebruik genomen. Voor 2000 moet het project zijn voltooid.

Verbindingen Malmö-Kopenhagen
Aanleg van een gecombineerde spoor- en wegverbinding tussen het Zweedse Malmo en het Deense Kopenhagen. Het ruim vijftien kilometer lange traject zal bestaan uit een vier kilometer lange tunnel, een vier kilometer lang eiland dat speciaal wordt aangelegd en een 7,5 kilometer lange brug. Geschatte kosten bedragen 9 miljard gulden. Het project moet in 2001 klaar zijn.

Verbindingen Zuid-Scandinavië
Uitbreiding en verbetering van spoor-, auto- en bootverbindingen tussen de zuidelijke delen van Noorwegen, Zweden en Finland. Daarbij gaat het om de trajecten van Malmo via Goteborg naar Oslo, van Malmo naar Stockholm en van Oslo naar Stockholm. Deze wegendriehoek wordt door een veerdienst verbonden met de Finse kustplaats Turku waar het traject verder gaat tot Vaalimaa bij de Fins-Russische grens. De kosten worden geraamd op 22 miljard gulden. Het project moet in 2010 zijn voltooid.

Verbindingswegen Britse eilanden-continent
Modernisering en gedeeltelijke verbreding van de wegen die Ierland en Noord-Ierland via Wales, Schotland en Engeland met het Europese vasteland verbinden. Daarbij gaat het om de wegen van Belfast, Dublin en Cork via de Britse kustplaatsen Larne en Holyhead naar Felixstowe en Harwich. Totale kosten: 7,9 miljard gulden. Het Engelse deel is als laatste klaar in 2005.

Westelijke verbinding
Engeland-Schotland Modernisering van bestaande treinverbinding van Glasgow en Edinburgh via Birmingham naar Londen. Geschatte kosten: 6,6 miljard gulden. Het project moet in 2005 voltooid zijn, maar de financiering is nog niet rond.