Lightrailverbinding

Roermond / Mönchengladbach

Personenvervoer

Roermond / Antwerpen

Goederenvervoer

Antwerpen Ruhrgebied

 

Roermond wacht een verkeersinfarct

Bij ongewijzigd beleid wacht Roermond binnen afzienbare tijd een verkeersinfarct. Op de zogenaamde "Duitse zondagen" zit nu reeds het verkeer overal muurvast hetgeen het ergste doet vrezen ingeval zich ergens een ernstig ongeval of calamiteit voordoet. Zelfs met de realisering van de A73 en de A280 zullen de verkeersproblemen voor Roermond niet voorbij zijn. De verkeersstromen van West naar Oost en van Noord naar Zuid zijn sinds medio de jaren ’90 gigantisch toegenomen. Het Designer Outlet Centrum (DOC) heeft een grote aanzuigende werking op Duitse dagjesmensen. Ook de binnenstad van Roermond is geliefd bij onze oosterburen. Daarnaast maken dagelijks vele tientallen vrachtwagens gebruik van de Roermondse wegen om hun lading van de Alexanderhaven naar Duitsland te brengen. Dit afgezien van de grote stroom vrachtautos’s van en naar industrieterein Heide/Roerstreek.

De Maasplassen kunnen op zomerse dagen eveneens op een grote en toenemende belangstelling rekenen. Daar komt bij dat de toestroom naar de A73 van automobilisten uit Weert en omgeving zal zorgdragen voor nog meer verkeer op de N280 (straks A280). Kortom de ingrediënten voor een verkeersinfarct in en om Roermond zijn volop aanwezig. Roermond dient daarom op een zo kort mogelijke termijn alternatieven te onderzoeken om het personenverkeer en -vervoer in goede banen te gaan leiden.

Weerstand tegen vervoer per spoor

De weerstand tegen vervoer per spoor wordt door de tegenstanders sterk opgeklopt. Argumenten als zou een spoorverbinding slecht zijn voor het milieu gelden kennelijk niet voor de aanleg van nieuwe autowegen.

Zowel de A73 als de A280 worden mede op verzoek van de gemeente Roermond en het provinciebestuur van Limburg gerealiseerd. Dat daarbij grote en langdurige overlast ontstaat, neemt men op de koop toe. Een autoweg veroorzaakt permanent, 24 uur per dag, geluidsoverlast, terwijl een trein alleen bij het passeren zorgt voor geluidshinder. Tussen twee treinen door is het stil. De dierenwereld past zich daar wonderwel bij aan. Ook veroorzaakt een autoweg, afgezien van een grotere ruimtebeslaglegging dan een spoorlijn, hinder voor de omgeving vanwege de permanente wegverlichting. De verantwoordelijke gedeputeerde in Limburg is dhr. Vestjens. Hij vindt dat alleen meer asfalt de problemen kunnen oplossen en gijzelt de milieubeweging om tegen het vervoer per spoor te ageren.

Lightrailverbinding Roermond / Mönchengladbach

Momenteel onderhoudt de Dürener Kreisbahn een lijndienst met lightrail treintoestellen tussen Mönchengladbach en Dalheim, vlakbij Vlodrop Station. Deze dienst maakt gebruik van het op Duits grondgebied liggende deel van de IJzeren Rijn. Deze verbinding is oorspronkelijk aangelegd als goederenlijn tussen Antwerpen en het Ruhrgebied. De lightrail tussen Mönchengladbach en Dalheim gaat ’s morgens leeg naar Dalheim en vol terug richting Mönchengladbach. ’s Avonds zie je het omgekeerde beeld. Vol naar Dalheim en leeg retour naar Mönchengladbach. De verwachting is dat de Dürener Kreisbahn er wel oren naar heeft de lijn door te trekken naar Roermond. Immers een onderzoek in 1995 naar de haalbaarheid van doortrekking van de lijn naar Roermond heeft een positief resultaat laten zien. In 1995 was nog geen sprake van massaal toerisme naar de Maasplassen en er waren nog geen plannen om een DOC ten noorden van Roermond te realiseren. Ook werd toen het Meinweggebied nog niet jaarlijks bezocht door een miljoen (auto)toeristen.

Realisering van een lightrail verbinding Roermond / Mönchengladbach kan, door haar kleinschaligheid, gebruik maken van het oorspronkelijke IJzeren Rijn tracé. Het tracé doorkruist immers slechts de uiterst zuidelijke rand van de Meinweg, en dat ook nog maar over enkele kilometers. Op milieugebied is zelfs winst te boeken. Zoals aangegeven wordt het Meinweggebied jaarlijks door ongeveer een miljoen mensen bezocht. Deze mensen maken in hoofdzaak gebruik van de auto. Daarvoor is een groot parkeerterrein bij het bezoekercentrum van de Meinweg gerealiseerd. Onlangs gingen stemmen op om dit parkeerterrein uit te breiden, omdat de toestroom van personenauto’s almaar toeneemt. Om het bezoek aan de Meinweg per auto in te dammen dient de bezoekers een alternatief te worden geboden. Realisering van een lightrailverbinding is daar ideaal voor.

Maak voldoende tussenstops (haltes). Denk daarbij aan een halte bij de Kemp, het industrieterrein ter hoogte van Rockwool, een halte bij Herkenbosch-Elfenmeer (bezoekerscentrum Meinweg) en bij de grens met Duitsland ter hoogte van het Maharishi complex. Bezoekers van het Meinweggebied kunnen in Roermond instappen, bij één van de haltes uitstappen en bijvoorbeeld naar een andere halte wandelen en daar de trein terug nemen naar Roermond. Realiseer bij de halte’s leuke verpozingsgelegenheden, kleed het geheel mooi aan en de overlast in het Meinweg gebied zal eerder verminderen dan toenemen. Ook de bezoekers van het centrum van de Maharishi kunnen gebruik maken van de lightrail verbinding. Nu moeten ze in Roermond een taxi nemen om bij het Maharishi complex te komen. Een bijkomend voordeel is dat er een uitstekende grensoverschrijdende spoorverbinding tot stand komt tussen Roermond en Mönchengladbach en het verdere Duitse achterland.

Flora en fauna

Veel tegenstanders van een spoorverbinding door het Meinweggebied stellen dat de overlast aan het milieu te groot zou zijn. De adder is een beschermde diersoort die in Meinweggebied veelvuldig voorkomt. Dit diertje is afhankelijk van de zon om zijn lichaamstemperatuur op peil te houden. De adder is namelijk een reptiel (slang).

Hij ligt bij zonnig weer het liefst te zonnen op een lichte ondergrond. De fiets- en wandelpaden in de Meinweg zijn veel lichter (zand) dan de omliggende omgeving. Op deze paden vind je met mooi weer de adder al zonnend om warmte te vangen. Deze paden worden ook veel gebruik door ATB’ers (crossfietsers). De adder gaat zeker niet op rails liggen. Adders worden eerder doodgereden door ATB’s dan door een trein.

In de buurt van een spoorlijn wordt de fauna (dierenwereld) nauwelijks door een langskomende trein gestoord. Laat staan dat een lightrail voor overlast zorgt. De flora (plantenwereld) heeft zelfs voordeel bij een spoorverbinding. Zaden van planten en bloemen worden door passerende treinen meegenomen die vele kilometers verder wortel kunnen schieten. De trein als transportmiddel voor verspreiding van (zeldzame) planten.

Personenvervoer Roermond / Antwerpen

Een ander alternatief om de te verwachte verkeerschaos in en om Roermond te verlichten is de realisering van een personenverbinding in zuidwestelijke richting. De NMBS (Belgische spoorwegmaatschappij) heeft meerdere malen het verzoek aan de NS gericht om de lijn Antwerpen / Neerpelt door te mogen trekken naar Weert. Om die lijn doorgetrokken te krijgen naar Roermond lijkt zeker mogelijk. Ook deze trein zou dan gebruik maken van het historische traject van de IJzeren Rijn. Nu is het al zo dat dagelijks een goederentrein gebruik maakt van het traject Weert / Budel, waar de zinkfabriek is gelegen.

De NS heeft het verzoek van de NMBS telkenmale afgewezen. De reden is dat de NS het liefst ziet dat treinreizigers zo lang mogelijk gebruik maken van het Nederlandse spoorwegennet. Als je nu per trein naar Antwerpen wilt reizen, kun je alleen via Roosendaal of Luik reizen. Dat is een gigantische omweg. Maar de NS vaart daar wel bij. Je maakt zo optimaal en zo lang mogelijk gebruik van het traject van de nederlandse spoorwegen. Dat brengt de NS extra geld in het laatje.

Goederenvervoer Antwerpen / Ruhrgebied

De IJzeren Rijn is aangelegd als goederenlijn tussen Antwerpen en het Ruhrgebied. In tegenstelling tot de Rotterdamse haven is Antwerpen een typische spoorweghaven. Ongeveer 80% van alle goederen die in Antwerpen worden overgeslagen wordt verder vervoerd over de weg of over het spoor. Rotterdam is verbonden met het achterland door waterwegen. Dat Rotterdam in het recente verleden aangedrongen heeft tot realisering van een eigen goederenlijn (Betuwelijn) heeft alles te maken met de toekomstige verwachting en wens om goederen ook over te slaan voor Oost Europa. In 1989 is het ijzeren gordijn gevallen. Dat heeft de weg geopend voor verdergaande handel naar het oosten.

Nu gaan jaarlijks 5,4 miljoen goederen van Antwerpen per spoor naar het Ruhrgebied. De NMBS verwacht met reactivering van de IJzeren Rijn dat dit zal stijgen naar 9,1 miljoen ton. Een toename van 3,7 miljoen ton. Dat zijn ongeveer 215.000 vrachtwagens per jaar. Deze gigantische verkeersstroom maakt nu gebruik van de weg via de rondweg Eindhoven, de A67 en in het zuiden van de A76. Elke dag veroorzaakt het personen- en vrachtverkeer in Eindhoven files die handen vol geld kosten. Ook dendert nu veel vrachtverkeer door dorpen en steden in Midden-Limburg van en naar de autowegen. Goederenvervoer over het spoor zal de verkeerschaos verminderen of niet verder toenemen.

De IJzeren Rijn is oorspronkelijk enkelspoor aangelegd. Later is de lijn verdubbeld. Grote delen van het huidige tracé zijn weer enkelspoor. Het talud voor dubbel spoor is nog volledig intact en bruikbaar. Mocht het komen tot heringebruikname van de IJzeren Rijn dan is de SP afdeling regio Roermond geen voorstander om goederentreinen door het centrum van Roermond te laten rijden. De SP ondersteunt het voorstel voor een omleiding te maken om Roermond heen. De SP vindt in dit geval mensen belangrijk. Zij mogen geen schade ondervinden van goederenvervoer in hun achtertuin.

De lijn (dubbelspoor) dient ten noorden van Leeuwen rechtdoor getrokken te worden tot aan de toekomstige A73. Daarna naar het zuiden afbuigen en parallel komen te lopen met de A73. Ten noorden van de Heidebaan naar het oosten afbuigen en ter hoogte van het industrieterrein Roerstreek aansluiten op het historische tracé. Bedrijven die aan de IJzeren Rijn komen te liggen kunnen ook van dit vervoer gebruik gaan maken. Een bedrijf als Rockwool is daar een goed voorbeeld van. Dagelijks reiden vele tientallen vrachtwagen van dit bedrijf door Roermond. Een belangrijk deel van dit transport gaat richting Antwerpse haven. Door de ladingen op het spoor te zetten bespaart dat veel hinder en overlast op wegen in Midden Limburg. Tevens bestaat de mogelijkheid de industrieterreinen Alexanderhaven en Roerstreek op de IJzeren Rijn aan te sluiten. Gevolg meer werkgelegenheid door meer overslag van goederen in Midden Limburg die anders richting Venlo zouden gaan

Tot slot dienen, daar waar de IJzeren Rijn door het Meinweggebied komt te lopen, afdoende maatregelen genomen te worden de milieubelasting tot een minimum te beperken.

Roermond, februari 2004

ThJSt