Financiering Tram Lanaken-Maastricht rond
Rijk en Provincie betalen € 34 miljoen mee aan Tram Maastricht
Door de ondertekening van de Overeenkomst Actieprogramma Regionaal Openbaar Vervoer is de financiering rond van de Tram Lanaken-Maastricht. In dit actieprogramma zijn afspraken gemaakt tussen rijk, provincie en gemeenten over rol en kostenverdeling van vier openbaar vervoerprojecten in Limburg waaronder het Tramproject en de ontwikkelingen rondom de spoorkruising in Maastricht. De overeenkomst is vandaag getekend door gedeputeerde Bert Kersten, wethouder Wim Hazeu van Maastricht en Wethouder Jos Offermans van Parkstad.
Wim Hazeu is heel blij dat, zo vlak voor zijn vertrek als wethouder, de financiering van de Tram rond is: ‘de tramverbinding zal een grote bijdrage leveren aan de bereikbaarheid van Maastricht’
Lees ook: Tram
Vlaanderen - Maastricht
Lees ook: Vordering werkzaamheden
Lees ook: Intentieverklaring
tram
Tram in Maastricht
Door de financiële bijdrage van het rijk van € 18 miljoen is de financiering van de Tram in Maastricht nagenoeg rond. De totale kosten worden geraamd op minimaal € 45 miljoen. De gemeente Maastricht had al eerder € 11 miljoen gereserveerd. De provincie Limburg draagt €10 miljoen bij en door een Amendement van Koopmans wordt € 6 miljoen bijgedragen. Hiermee komen de bijdragen van rijk en provincie op € 34 miljoen.
Medio 2010 zal de gemeenteraad een definitief tracé kiezen door de stad en worden ook de burgers bij de definitieve besluitvorming betrokken. Het is de bedoeling dat de tram in 2012 / 2013 gaat rijden.
Het project Tram Vlaanderen-Maastricht gaat de steden Hasselt en Maastricht beter met elkaar verbinden. De tramverbinding levert een belangrijke bijdrage aan de bereikbaarheid van Maastricht. De reistijd met openbaar vervoer tussen beide steden halveert van 71 naar 36 minuten.
Dagblad De Limburger
10 maart 2009:
Tramtracé via Bassinbrug of langs Sappi

VVD: „Laat tram naar mensen
komen"
door Siebrand Vos
MAASTRICHT – Een grote meerderheid in de
Maastrichtse gemeenteraad neigt naar een tramtracé dat over de Bassinbrug of
langs de Sappi loopt. Er bestaat grote huiver om Boschstraat/Markt weer te
belasten. Alleen de VVD is voor een route via de Markt.
Dat bleek gisteravond tijdens de commissievergadering Stadsbeheer en Mobiliteit.
Verkeerswethouder Wim Hazeu verklaarde meteen dat een tracébesluit, dat dit
voorjaar stond gepland, wordt uitgesteld tot na de zomervakantie. Criticasters
als Nic Pepels, deskundigen en raadsleden vreesden overhaaste besluitvorming met
verstrekkende gevolgen.
De investering bedraagt 34 miljoen euro en er zijn er nog veel onduidelijkheden.
Hazeu: „Dat signaal is doorgekomen.
Aan de andere kant moeten we rekening houden met de Belgische ambitie om in 2012
te gaan rijden. Zonder de Belgen en de beide provincies was er helemaal geen
tram gekomen. Dat speelt voor het college mee bij een keus voor de Sappi-variant.
Ik zeg niet dat dat niet kan, maar ik weet niet of het gaat lukken."
De toekomst van Sappi is één van de onzekere factoren bij een tracé over het
huidige fabrieksterrein, net als de gevolgen voor de verkeersafwikkeling op het
knooppunt bij de Noorderbrug. Op de achtergrond spelen de plannen van
ontwikkelaars om onder meer een muziektheater te bouwen.
CDA en PvdA waren eensgezind in hun bezwaren tegen de Markt-route, maar hebben
nog niet gekozen tussen een tracé via Bassinbrug of langs Sappi. Woordvoerders
Peter Geelen en Marnix Janssen verwezen naar het besluit uit 2005 om de openbaar
vervoeras om te leggen. Janssen: „Leefbaarheid, veiligheid en nieuwe kansen
voor horeca en middenstand." Net als Jan Hoen vrezen zij dat verplaatsen
van de Vismarkt grote gevolgen voor ondernemers heeft.
Andere partijen hebben al wel een voorkeur. De Bassinbrug-route staat kansen
voor het quartier Bassin in de weg, dus is de LPM voor de Sappi-route.
Stadsbelangen en Seniorenpartij neigen juist naar een tracé over die brug.
De VVD, die eerder al tegen omleggen van de ov-as was, vond alle varianten
die niet via de Markt lopen onzinnig. „Openbaar vervoer moet naar de mensen
toekomen en niet omgekeerd. Voor ondernemers kan dat alleen maar gunstig
zijn", sprak Michel Severijns.
SP’er Ivo Tilly verwacht van geen enkele variant die verder gaat dan
Belvédère enig heil. Hij vreest tekorten.
ROVER-Limburg 22 april 2009:
Tram in Maastricht moet over de Markt
Dank zij Vlaamse initiatiefnemers (de Lijn en de Vlaamse overheid) ziet het er naar uit dat er in 2012 weer een tram in Maastricht zal rijden. In onze stad zal die tram bijna dezelfde verbinding bieden als de allereerste tramlijn in 1886, namelijk tussen de Boschstraat en het Station.
Deze nieuwe regiotram is echter géén spil van het stedelijk OV-netwerk, maar vooral gericht op een zeer fraaie uitbreiding van het OV naar de Belgische plaatsen Lanaken en Hasselt en later het nieuwe “Belvédère” gebied.
Voor de centrumfunctie van Maastricht betekent de sneltram een belangrijke verbetering, en ontsluit Zuid-Oost Nederland met het Vlaamse gedeelte van het Belgische spoornet - met name richting Antwerpen.
Gepland is om tussen Maastricht en Lanaken een kwartierdienst te rijden. Per uur zouden dan twee trams verder gaan tot Hasselt.
Door het centrum van Maastricht zullen dus maximaal vier trams per uur in iedere richting rijden. Dat is praktisch mogelijk over een grotendeels enkel spoor. In de praktijk kan de tram dan - net als de bussen nu - naast de Vismarkt op het huidige weggedeelte blijven rijden.
Op termijn wordt overwogen om deze tramlijn vanaf het Station verder door te trekken naar het MECC en het AZM in Randwyck en misschien nóg verder: naar De Heeg en/of Eijsden.
Nog voor de zomer moet de gemeente(raad) Maastricht beslissen hoe de tram kan worden ingepast in de binnenstad en welke consequenties dat heeft voor het (bestaande) stedelijk openbaar vervoer.
Er zijn voor deze inpassing drie trajecten onderzocht vanuit Lanaken naar het Station:
A. Bosscherweg – Fransensingel – (Sappiterrein) – Maasboulevard – Wilhelminabrug -
B. Bosscherweg – Boschstraat – Bassinbrug – Maasboulevard – Wilhelminabrug.
C. Bosscherweg – Boschstraat – Markt – (Gubbelstraat) – Wilhelminabrug.
Vooralsnog wil een meerderheid van de raad bijna alle bussen én de tram in beide richtingen over de Maasboulevard. Het is voor ons, ROVER, minder belangrijk of de route dan via Bassin of via Sappi verloopt. In beide gevallen komt een centrale in- en uitstaphalte voor het Centrum op de Maasboulevard tussen Gubbelstraat en Kleine Gracht te liggen.
Voor Reizigersvereniging ROVER is dat de slechtste optie. De meeste OV-reizigers worden hierdoor gedwongen nóg verder te lopen naar hun bestemmingen in de binnenstad. Het mag dan slechts iets van 500 meter verder zijn, maar de hele loopafstand, die nu al aan de rand van het betamelijke ligt, overschrijdt hierbij in veel gevallen het maximum dat voor stedelijk vervoer door de gemeenteraad werd vastgesteld.
Een Centrumhalte voor het Openbaar moet IN het Centrum liggen en niet er naast.
ROVER pleit derhalve voor een halte óp of direct bij de Markt. Deze halte is alleen te verwezenlijken met route C.
Naar ons idee zou daarbij tevens moeten worden onderzocht of het niet mogelijk is de tramlijn door het Mosae Forum te leiden en daarna met een nieuw tussenbruggetje naar de Wilhelminabrug. De nieuwe tramhalte zou dan tussen Mosae Forum en het Stadhuis kunnen worden gelegd, waardoor de aantrekkelijkheid van het tramgebruik zeker 20% zou stijgen.
Een moderne tram is voor iedere burger een pronkstuk dat gezien mag worden. Dat hoeft niet achterom geleid te worden.
Dagblad De Limburger
10 maart 2009:
Regiotram, maar waar?
door Siebrand Vos
De tram is of wordt in tal van steden opnieuw geïntroduceerd
Maastricht volgt over drie jaar met een regiotram, die Hasselt met ‘Maastricht Centraal’ en Randwyck verbindt. Vraag is nu waar de tram de binnenstad gaat doorsnijden.
De Maastrichtse gemeenteraad wordt geacht direct na
de zomervakantie een tramtracé voor de binnenstad te kiezen. Geen eenvoudige
keus. Elk van de drie varianten heeft gevolgen voor verkeersafwikkeling,
openbaar vervoer en het aangezicht van de stad. Bureau Goudappel Coffeng
vergeleek de drie varianten in een planstudie, die gisteravond in de raadszaal
werd toegelicht.
De voorliggende tracévarianten (Bassinbrug-route, Sappiterrein- route en
Markt-route) hebben hoe dan ook hetzelfde begin- en eindstuk. De tram rijdt
Maastricht bij Boschpoort binnen via het bestaande spoor. Vlak voor de kruising
met de Bosscherweg buigt het nieuwe tramtracé af en loopt aan de westkant
verder. Daarvoor wordt de Bosscherweg verbreed.
De ‘open’ T-splitsing bij deWilhelminabrug aan de kant van Mosae Forum wordt
dichtgemaakt en verbreed.
Via deWilhelminabrug rijdt de tram via de Sint Maartenslaan naar het station.
Er bestaan al langer plannen voor een traverse over
het spoor voor busverkeer , zoals ook plannen zijn gemaakt voor uitbreiding van
park & ride-voorzieningen, fietsstallingen en een fiets/voetgangersbrug over
het spoor.
Om het tramtracé goed in te passen in al deze plannen komt er een apart plan
Stationszone. De trambaan zelf komt midden op de Stationsweg te liggen; het
huidige busstation zou verplaatst moeten worden naar de nieuwe Stationstraverse.
De gemeenteraad moet nu besluiten hoe de tram door de binnenstad - de route
tussen Boschpoort enWilhelminabrug - zal rijden.
BASSINBRUG-ROUTE
In deze variant rijdt de tram via kop Boschstraat
over de Bassinbrug richting Maasboulevard en Wilhelminabrug. Alle bussen en park
& rid-shuttles volgen dezelfde route. Autoverkeer wordt via een nieuwe weg
over het Sappi-terrein geleid. Voordeel is dat
Gubbelstraat en Markt-Oost busvrij zijn en dat de Gubbelstraat voor fietsers
blijft behouden. Nadeel is dat de Bassinbrug
blijft. Zodat de opgewaardeerde zuidflank van Belvédère (Sphinx- terrein,
Bassin, Timmerfabriek, Musicaltheater) nog steeds lelijk wordt doorsneden.
Inpassing van de trambaan op de Maasboulevard ter hoogte van de in/uitgang van
de tunnel is alleen mogelijk als extra ruimte voor voetgangers wordt gemaakt.
Dat kan door de kademuur twee meter richting Maas op te schuiven. De
verkeersafwikkeling blijft kwetsbaar. Ook
verdwijnt de publieksfunctie van de Bassingarage.
SAPPI-ROUTE
In deze variant rijdt de tram met het autoverkeer
mee via Maasboulevard, Sappi-terrein (Verlengde Franssensingel) naar de
Bosscherweg - en rijdt via omgekeerde route aan. Voordeel
is dat de Bassinbrug weg kan (zie boven). Voor voetgangers en fietsers wordt een
nieuwe brug gemaakt.
Nadeel zijn de problemen bij de verkeersafwikkeling. Het is de bedoeling om alle
autoverkeer sowieso, op termijn, via deze route af te voeren. De aansluiting
Verlengde Franssensingel-Boschstraat wordt maatgevend voor de afwikkeling in
vooral de avondspits. Als echter ook de tram deze route rijdt, ontstaat er een
probleem zolang de krul van de Noorderbrugoprit er nog ligt. Twee trams per uur
gaat nog, maar extra ritten beïnvloedden de algehele afwikkeling. Ook
hier verdwijnt de publieksfunctie van de Bassingarage.
MARKT-ROUTE
In deze variant rijdt de tram via Boschstraat,
Markt en Gubbelstraat naar deWilhelminabrug. Er komt een halte aan de voet van
de Boschstraat. De Bassinbrug kan weg. De
Vismarkt moet worden verplaatst naar de achterkant van het stadhuis, waardoor
ook de Hoenderstraat bij de warenmarkt wordt getrokken.
Bovenleidingen en masten met een hoogte van negen meter moeten bovendien worden
ingepast in het straatbeeld. Dat zou vooral op de hoek Boschstraat-Markt in het
oog springen. Ter verduidelijking: Hasselt heeft al gekozen voor een tramtype
dat deze masten nodig heeft.
De verkeersveiligheid is bij de Markt-route het minst gebaat vanwege de
onoverzichtelijke situaties, stelt het onderzoeksbureau. Bussen
van en naar het Vrijthof (200 per dag) en park & ride-busjes rijden met de
tram door de Gubbelstraat. Bussen naar
Maastricht- West (700 per dag) rijden via Verlengde Franssensingel, Kop
Boschstraat en Maagdendries; zij krijgen nog een halte bij Sphinx. De
smalle Gubbelstraat wordt een pure ov-straat.
TWEEDE FASE
Het is de bedoeling om de tramlijn in een latere fase door te trekken van Maastricht Centraal naar Randwyck. Evenwijdig aan het bestaande spoor richting Randwyck, afbuigend via de Peter Debyelaan (AZM). Verder doortrekken van het tramtracé naar De Heeg en Eijsden wordt niet uitgesloten. Iets waar Eijsden, dat zijn stoptrein kwijtraakte, wel oren naar heeft.
TRAMTRACÉ
Maastricht werkt aan uitwerking van de
tramverbinding Vlaanderen-Maastricht. Knooppunt is Hasselt. De regiotram zal
beide Limburgen meer economisch verknopen, te beginnen met de universiteiten.
Vanuit Maastricht ontstaat daarnaast een aansluiting op de trein naar Brussel en
Antwerpen. Ook Lanaken wordt een knooppunt voor bus, trein en regiotram.
De gemeenteraad kiest vlak na de zomervakantie een tracé voor de Maastrichtse
binnenstad. In 2012 moet de tram rijden. Mogelijk volgt een lijn naar Eijsden.
'Uitgelezen kansen'
Wethouder Wim Hazeu: "Het wordt een 'regiotram' die uitgelezen kansen
biedt. We verwachten pendelaars uit Belgie, naast mensen die nu niet komen. We
denken ook aan transferium bij het station van Lanaken, een park &
ride-variant. Verder wordt Zuid-Oost Maastricht met zijn AZM, universiteit en
voorzieningen verbonden met de binnenstad en Belgisch achterland."
Dagblad De Limburger 1
maart 2009:
Donderdag weer trein op lijn Maastricht-Lanaken
Op donderdag 5 maart rijden er voor het eerst sinds 1990 weer treinen over het Nederlandse gedeelte van het spoor Maastricht-Lanaken. Het gaat hierbij om werktreinen die gedurende twee weken tussen station Maastricht en de Belgische grens rijden.
ProRail vernieuwt de spoorlijn Maastricht-Lanaken. Vanaf station Maastricht tot en met de Brusselseweg is het spoor bijna gereed. In de komende maanden vinden de laatste werkzaamheden
plaats. Het Nederlandse gedeelte van het spoor is in juni gereed. De start van het goederenvervoer staat gepland voor 2010.
Klik hier voor ACTUELE FOTO's
www.hln.be, 16 december 2008
EU subsidieert sneltramverbinding naar Maastricht
De Europese Unie heeft 1,35 miljoen euro uitgetrokken voor de doortrekking van de sneltramverbinding naar Maastricht op Neder-lands grondgebied. Verwacht wordt dat er zowat 4.000 mensen dagelijks gebruik zullen maken van de sneltram van en naar de stad. Als het project klaar is, zal de reistijd van Hasselt naar Maastricht gehalveerd worden, zegt het stadsbestuur van Maastricht.
Het Europese subsidiedossier heeft betrekking op een oude spoorlijn op Maastrichts grondgebied die voor goederentreinen gebruikt zal worden. De stad Maastricht en de openbare vervoersmaatschappij De Lijn dienden gezamenlijk een Europees dossier in om op deze verbinding ook een snelle tram te laten rijden. De EU-aanvraag gebeurde in samenwerking met de gemeente Eindhoven.
De gemeenteraad van Maastricht trok eerder al 7,5 miljoen euro uit voor het tracé in Maastricht. Ook de Vlaamse regering voorzag de nodige kredieten om een snelle tram te laten rijden van Hasselt tot aan de Nederlandse grens in
Lanaken. Binnenkort zullen ook de provincie Nederlands Limburg en de Rijksoverheid een besluit nemen inzake hun bijdrage in dit mobiliteitsdossier, aldus nog het stadsbestuur van Maastricht.
Provincie Limburg 20
nov. 2008:
ProRail onderzoekt gebruiksmogelijkheid goederenspoorlijn
ProRail gaat in opdracht van Gedeputeerde Staten (GS) een Quick Scan uitvoeren naar de inpassing van de Tram Hasselt - Maastricht op het tracé van de goederenspoorlijn Lanaken - Maastricht.
In Belgisch Limburg bestaat de ambitie om tot een kwaliteitsverbetering in het openbaar vervoer te komen. Deze verbetering wordt ingevuld door middel van de bouw van drie tramverbindingen (het Spartacusplan). De eerste tramverbinding die daarin wordt gerealiseerd is de verbinding Hasselt - Maastricht. De realisatie hiervan is opgenomen in het programma Bereikbaar en Duurzaam Limburg. Samen met de gemeente Maastricht wordt invulling gegeven aan de planvoorbereiding, waarbij de gemeente de rol van projectleider vervult.
Naast de vraag hoe het tracé het beste in het centrum van Maastricht ingepast kan worden speelt op het Nederlands grondgebied ook de inpassing van de tram op het tracé van de goederenspoorlijn Lanaken - Maastricht, voor wat betreft het gedeelte tussen de landsgrens en de Noorderbrug in Maastricht.
In technische zijn er twee varianten denkbaar, te weten:
- de tram maakt mede gebruik van de rails die momenteel ten behoeve van goederenvervoer per spoor wordt gereactiveerd;
- de tram maakt gebruik van apart aan te leggen tramrails naast het tracé van de te reactiveren goederenlijn.
Beide varianten hebben voor- en nadelen en ProRail gaat deze in kaart brengen, om uiteindelijk tot een goed afgewogen besluit te komen.
Het Belang van Limburg, 28 augustus 2008:
Infrabel legt bom onder Spartacus-lightrailproject
BRUSSEL - Infrabel, de beheerder van het Belgische spoorwegennet, eist dat bij de aanleg van de lightrailverbinding tussen Hasselt en Maastricht - de eerste fase van het Spartacusplan die tegen 2012 moet klaar zijn - alle negen gelijkgrondse spooroverwegen tussen Hasselt en Bilzen worden gesloten.
Dat heeft de Bilzense burgemeester Johan Sauwens vernomen op een vergadering over het project. Sauwens verbaast zich erover dat dit probleem pas na vier jaar studiewerk opduikt. De lightrail die door De
Lijn wordt aangelegd moet zorgen voor een snelle verbinding tussen Hasselt en Maastricht. Studiewerk heeft uitgewezen dat het traject tussen Hasselt en Bilzen best vlak naast de bestaande spoorlijn 34 loopt.
Op een vergadering van alle betrokken partijen in juni signaleerde Infrabel, de verantwoordelijke voor het spoornet, al dat het bezig was met een veiligheidsstudie en dat wellicht de gelijkgrondse overwegen op het traject waar NMBS-spoor en sneltramspoor parallel lopen zouden moeten verdwijnen. De lightrail zou immers 60 extra bewegingen per dag meebrengen, wat volgens Infrabel betekent dat op sommige overwegen de slagbomen in totaal meer dan acht uur per dag gesloten zouden zijn. Volgens de spoorbeheerder stijgt het risico op ongevallen met een factor van 2,4. Concreet moeten voor Infrabel de twee overwegen aan de Stationstraat en de Molenstraat in Diepenbeek dicht vóór de eerste lightrail rijdt in 2012. De zeven andere moeten gesloten worden tegen 2015. Voor twee van die laatste overwegen is de sluitingsprocedure al ingezet. Tijdens een vergadering eergisteren bevestigde Infrabel dat alle negen overwegen dicht moeten. Die eis was nieuw voor de
vertegenwoordigers van De Lijn, en ook voor die van het Vlaams Agentschap Wegen en Verkeer, die lieten weten geen budget te hebben om de overwegen te vervangen door viaducten of tunnels.
Johan Sauwens is verbaasd over deze gang van zaken. Voor hem heeft Infrabel een bom onder het Spartacusproject gelegd. Het studiebureau dat Spartacus voorbereidt, heeft een eerste onderzoek gedaan naar de sluiting van de overwegen en spreekt over drie tot vier viaducten of tunnels. Dat betekent volgens Sauwens niet alleen een financiële strop - een viaduct kost zo’n 2 miljoen euro en een tunnel is duurder - maar het brengt ook grote planologische problemen mee. Sauwens wil ook horen wat een en ander extra gaat kosten, en vraagt zich tenslotte af of het niet hoog tijd is voor overleg tussen Vlaamse en federale regering om ervoor te zorgen dat NMBS, Infrabel en De Lijn gaan samenwerken aan de
lightrail.
Het Belang van Limburg, 7 augustus 2008:
Hasselt krijgt eerste Spartacus-trambusbaan
HASSELT – In de Hasseltse stationsomgeving is aannemer Kumpen gestart met de aanleg van een trambusbaan. Er wordt een betonnen weg gemaakt met rails erin, zodat bussen van De Lijn en de toekomstige sneltrams erover kunnen rijden. Het zijn de eerste tramsporen die worden aangelegd voor het
Spartacusplan.
Volgens het Spartacusplan zal er in 2012 een eerste sneltram sporen tussen Hasselt en Maastricht. Nu al wordt tussen het station van Hasselt en de spoorwegbrug aan het kruispunt van de grote ring en Kuringersteenweg een trambusbaan aangelegd. De werken worden uitgevoerd in opdracht van Wegen en Verkeer en De Lijn en kosten 4 miljoen euro. Tegen 20 oktober moet de aannemer klaar zijn.
De trambusbaan wordt eerst gebruikt als toegangsweg naar het nieuwe parkinggebouw aan het station. "Het gaat om de eerste trambaan die wordt aangelegd voor het
Spartacusplan", zegt Gijs Moors, afdelingshoofd Wegen en Verkeer. De trams gaan die baan gebruiken vanaf hun stelplaats tot aan het stationsplein, waar ze vertrekken.
"Eerst wordt de trambusbaan gebruikt om de nieuwe stationsparking te bereiken. Zo zal de Koningin Astridlaan minder overlast
krijgen." In tweede instantie wordt de trambusbaan gebruikt door de bussen van De Lijn, die een nieuwe stelplaats krijgen in de
Crutzenstraat, de straat achter de Carrefour waar het containerpark ligt. "Er staat hier inderdaad veel te gebeuren", zegt Sonja Loos, woordvoerster van De Lijn. "Onze huidige stelplaats en het directiegebouw verdwijnen. Ons nieuwe directiegebouw komt wellicht op het stationsplein. De trambusbaan wordt voorlopig als busbaan gebruikt, en later om de sneltrams naar hun werkplaats te rijden."
Ook voor de fietsers wordt het veiliger in de stationsbuurt. "De leerlingen van het Technisch Instituut Heilig Hart kunnen achter hun school direct op het fietspad dat naar de tunnels onder de grote ring leidt. In de andere richting kunnen ze naar het station fietsen", besluit Moors.
Dagblad De Limburger, 4
juli 2008:
Gaat de tram langs de Maas of via de Markt?

Illustratie: Dagblad De Limburger
door Joos Philippens
Twee stadsroutes bekeken
De tram keert terug in het stadsbeeld van Maastricht.
Maar hoe prop je dit moderne vervoermiddel tussen alle (toeristische) drukte en smalle wegen?
MAASTRICHT – Dat de sneltram vanuit Hasselt en Lanaken via de toekomstige Belvedère-wijk, onder de Noorderbrug door, Maastricht binnenrijdt, zo veel is duidelijk. Maar dan?
Eén cruciaal besluit heeft het Maastrichtse stadsbestuur genomen: de tram gaat in elk geval niet rijden via de goederenspoorbrug bij
Sappi.
Vooral omdat dan maar twee trams per uur kunnen rijden, onder meer vanwege de goederentreinen en omdat de brug regelmatig open moet voor schepen.
Het wordt dus de Wilhelminabrug zodat de tram vier keer per uur rijdt èn ze de binnenstad aandoet.
Maar hoe gaat de tram vanuit Lanaken dieWilhelminabrug bereiken?
In november moet de Maastrichtse gemeenteraad een besluit nemen over het tracé.
Twee opties worden nu nader onderzocht.
De meest verleidelijke route lijkt die via Boschstraat en Markt.Want wat is mooier dan de fluistertram die scheert langs de vismarkt, de Markt en Mosae Forum?
Maar dan: kun je de tram met goed fatsoen door de smalle Gubbelstraat leiden? Zal ze niet te dicht langs de terrassen van Markt-noord scheren? Blijven ook nog bussen rijden en hindert dat elkaar niet?
Niet vreemd dus dat burgemeester en wethouders dat nader onderzocht willen hebben.
Het alternatief is de Maasboulevard- route. Ook hier zijn echter heel wat hinderpalen.
Om te beginnen is niet duidelijk wanneer wat precies gebouwd gaat worden (het theaterplan Van den Ende). Ook zal de Bassinparking niet meer bereikbaar worden vanaf de Maasboulevard.
En er moet, bovenop de promenade, heel ingewikkeld, een halte gebouwd worden. Met dit tracé komen in 2012 twee rijbanen voor auto’s en twee tramsporen naast elkaar langs de Maas. Samen lijkt dat al aardig op een autosnelweg.
30 juni 2008:
Limburg-expres op de rails
Nederland en België willen zo snel mogelijk een sneltramverbinding realiseren tussen Maastricht en de Vlaamse stad Hasselt. Door de beide hoofdsteden van Limburg met elkaar te verbinden krijgt de lokale economie een stevige impuls, worden lokale wegen ontlast en ontstaat extra werkgelegenheid aan beide kanten van de grens.
Maandag 30 juni 2008 hebben minister Camiel Eurlings (Verkeer) en zijn Vlaamse collega Van Brempt een intentieverklaring ondertekend in Maastricht, met als doel de nieuwe lijn rond 2012 in gebruik te nemen.
De snelle tram zal op grote delen van het traject een snelheid van 100 kilometer per uur halen, waarmee de reistijd tussen het centrum van Maastricht en Hasselt ruimschoots wordt gehalveerd van 71 tot nog slechts 34 minuten.
De ‘Limburg-Expres’ maakt deel uit van het grotere Spartacus-project, dat een eind moet maken aan de doodlopende sporen langs de Belgisch-Nederlandse grens en de grensoverschrijdende bedrijvigheid en banengroei moet stimuleren. Uiteindelijk is het daarbij ook het doel om Hasselt in de nabije toekomst via twee andere lijnen met Eindhoven en Sittard te verbinden.
De lijn naar Maastricht kan echter relatief snel worden aangelegd, omdat deze grotendeels over een oud in onbruik geraakt spoortracé zal rijden. Behalve Belgische stops bij de Universiteitscampus in Diepenbeek en in
Lanaken, zal de tram ook over de grens in Maastricht drie keer stoppen.
Behalve langs de Maasboulevard en op het Centraal Station is daarbij ook een station voorzien in het nieuwe stadsplan Belvedère, waar de komende jaren 2000 nieuwbouwwoningen en liefst 40.000 m2 kantoorruimte zal verrijzen.
Persbericht Maastricht 30
juni 2008:
Grensoverschrijdend draagvlak voor Tram Vlaanderen-Maastricht
Intentieverklaring ondertekend
Vandaag hebben de vervoersautoriteiten van Vlaanderen en Nederlands Limburg de intentieverklaring
tot realisering van de tram Vlaanderen-Maastricht ondertekend. De intentieverklaring omvat twee
fasen. Als eerste verbinden de partijen zich met de ondertekening tot uitvoering van verschillende
onderzoeksfasen waaronder de structuur van de samenwerking, keuze van tracé en stations,
exploitatie, financiering e.d.
De tweede fase omvat de feitelijke samenwerking voor realisatie van het project. De intentieverklaring werd getekend tijdens een miniconferentie, die in het teken stond van grensoverschrijdend openbaar vervoer. Tijdens deze bijeenkomst werd ook de Euregio Maas Rijnintentieovereenkomst ondertekend door partners uit de Euregio, waaronder de Nederlandse minister van Verkeer C. Eurlings en zijn Belgische collega K.van Brempt.
Stand van zaken Tram Vlaanderen-Maastricht
Het eerste deel van het onderzoek naar de tramverbinding tussen Vlaanderen en Maastricht is inmiddels afgerond. Daaruit blijkt dat een grensoverschrijdende tramverbinding tussen Vlaanderen en Maastricht mogelijk is. Uit het onderzoek komt naar voren dat er met name mogelijkheden liggen voor een tracé via de binnenstad van Maastricht. De varianten die voeren over de oude spoorbrug bieden weinig toekomstperspectief.
Tot die conclusie is gekomen na afweging van criteria als toekomstwaarde, vervoerswaarde en knelpunten van de spoorbrug door bijvoorbeeld hoogwater en gezamenlijk gebruik van het spoor voor personen- en goederenvervoer. Het college heeft daarom besloten om in het vervolgonderzoek alleen de varianten via de binnenstad verder uit werken. Ook wordt de mogelijkheid onderzocht om de verbinding door te trekken van Maastricht CS naar station Randwijck. In november 2008 moet de Maastrichtse raad een principebesluit nemen over het aan te leggen tracé.
Waarom een tramverbinding?
De Tram Vlaanderen Maastricht biedt zicht op een duurzame koppeling tussen de fijnmazige openbaarvervoernetwerken
van Belgisch- en Nederlands Limburg en een duurzame ontsluiting van het plangebied Belvedère. De verbinding halveert de reistijd met het openbaar vervoer tussen Maastricht en Hasselt en versterkt de relatie tussen de beide universiteiten aan weerszijde van de grens. Na de zomer is een consultatie voorzien van de betrokken ondernemers-, bewoners- en overige belanghebbendenorganisaties over het principe van ontsluiting van de binnenstad met trams.
Het Belang van Limburg, 20 maart 2008:
Maastricht stapt in Spartacus
BRUSSEL - Spoorlijn 20 in Lanaken wordt ontdubbeld en het station wordt er aan de bewonerszijde van de spoorlijn ingeplant. Voorts tekent de gemeente Maastricht in mei een intentieverklaring dat ze gaat deelnemen en meebetalen aan het sneltramproject Hasselt-Maastricht. Dat bleek gisteren op de hoorzitting in het Vlaams parlement, waar directeur-generaal Ingrid Lieten van De Lijn het Spartacus-project kwam toelichten.
Spartacus is een hoogwaardig vervoersnet waarbij treinen, drie lightrails, snelbussen en bussen in Limburg naadloos op mekaar zullen aansluiten. De Vlaamse regering wil de lightrail Hasselt-Diepenbeek-Lanaken-Maastricht in 2012 van start laten gaan, de lijn Hasselt-Diepenbeek-Genk-Maasmechelen een jaar later, en de lijn Hasselt-Neerpelt-Overpelt-Lommel vanaf 2014. De kostprijs (in-frastructuur, tramstellen, stelplaats...) wordt geraamd op 243 miljoen euro geraamd. Vorige maand maakte de Vlaamse regering 12,8 miljoen euro vrij voor het studieplan.
In het parlement gaven Ingrid Lieten en Vlaams Mobiliteitsminister Kathleen Van Brempt gisteren een stand van zaken over dat pps-project. Ondanks enkele kritische vragen was er opvallend veel positivisme. Welk nieuws had Ingrid Lieten te vertellen?
Ontwerp-MER: Vandaag, donderdag, is het ontwerp-MilieuEffectenRapport (MER) over de sneltramlijn Hasselt-Maastricht klaar.
Nieuwe studie: aan Idea Consult is een nieuwe ondersteunende studie (80.000 euro) besteld om een juiste kosten-baten-analyse van Spartacus te kunnen maken.
Extra spoorlijn: in een stuurgroep onderhandelt De Lijn met de NMBS over Spartacus. "Door de hoge bezettingsgraad is het niet zo makkelijk om onze sneltrams op de bestaande sporen te laten rijden", zegt Lieten. "Dit geldt zeker voor spoorlijn 20 in
Lanaken. Daarom zullen we op die bedding een tweede spoor aanleggen om onze sneltrams tot in Maastricht te laten rijden. Het station in Lanaken wordt ook verlegd naar de andere kant van het spoor - de bewonerskant."
Maastricht: "De gemeente onderzoekt hoe onze lightrail het best in haar netwerk geïntegreerd wordt", zegt Lieten. "Het tracé op Nederlands grondgebied is dus nog niet bepaald, maar het Maastrichtse bestuur gaat in mei wel een intentieverklaring tekenen dat ze meestapt in het project. Daarvoor heeft Maastricht al geld klaargelegd in zijn begroting."
LRM: De Lijn wil dat naast de privépartner ook de LRM kapitaal inbrengt in de vennootschap die de lijn Hasselt-Maastricht zal realiseren. "Dit is een rendementsgebonden investering op maat van de LRM", meent Lieten.
Het Belang van Limburg, 16 februari 2008
De Lijn investeert 14 miljoen in Limburg
BRUSSEL - De Lijn trekt dit jaar 14 miljoen euro uit voor Limburg. Dat heeft Vlaams mobiliteitsminister Kathleen Van Brempt geant-woord op een schriftelijke vraag van Johan Sauwens (CD&V).
Inzake herinrichting van de stationsomgevingen maakt de Vlaamse Vervoersmaatschappij volgend jaar 500.000 euro vrij voor het stedenbouwkundig project over de herinrichting van de Hasseltse stationsbuurt. Voor de herinrichting van de Tongerse stationsbuurt is 200.000 euro voorzien in 2010 en 2 miljoen euro voor 2012.
Inzake infrastructuurprojecten wordt dit jaar 13,1 miljoen euro uitgetrokken voor zeven studies over het
Spartacusplan. Dat is het hoogwaardige vervoersnet waarbij treinen, drie lightrails en bussen in Limburg naadloos op mekaar aansluiten. Een lightrail is een trein-tram die snel en comfortabel reizigers kan vervoeren en hen zonder overlast tot in de stadscentra kan brengen.
De eerste lijn Hasselt-Maastricht zou in 2012 operationeel moeten zijn. De lijnen Hasselt-Maasmechelen en Hasselt-Lommel volgen later.
Voor dit jaar voorziet De Lijn dus zeven studies: over de inpassing van deze lightrails in publieke ruimten; over de veiligheid ervan; over de socio-economische effecten; over de stel- en werkplaats voor deze sneltrams; en over het raamcontract (afspraak tussen leverancier en klant om een product/dienst voor een vaste looptijd, voorwaarden en prijs te leveren) voor elk van de drie lijnen.
Januari 2008:
Spartacusplan Smeedt Limburgen aaneen
Als onderdeel van het Spartacusplan, dat de Belgische provincie Limburg meer en
betere spoor- en tramverbindingen moet geven, wordt door de vervoerder De Lijn
gewerkt aan de planning voor de tramverbinding van Hasselt naar Maastricht. Deze
tram gaat voor een groot deel over niet meer gebruikt spoor rijden.
Tegelijkertijd wordt er gewerkt aan het herstel van een deel van de oude
spoorlijn ten behoeve van goederenvervoer, voornamelijk over Nederlands gebied.
Hieronder een korte impressie van de plannen:

In blauw de nieuwe
tramverbindingen, waaronder
Hasselt-Maastricht
(onderdeel Spartacusplan)

Op drukke dagen overspoelt het verkeer Maastricht zodanig, dat de gemeente
op diverse toegangswegen vanuit België al doseerverkeerslichten heeft
moeten aanbrengen. (Foto: Lambiek Knepflé)

Impressie van het nieuwe tramstation naast de provinciale weg in Lanaken.
(Bron: De Lijn)

Zo ziet het station van Lanaken er thans uit; de provinciale weg loopt achter
dit gebouw langs. (Foto: Lambiek Knepflé)

Een impressie van het punt, waar de tram afbuigt van de provinciale weg te
Lanaken in de richting van de Nederlandse grens. (Bron: De Lijn)

De loop van het spoor van rechtsonder Maastricht tot de kanaalbrug bij Gellik.

Van Gellik (rechts) verder naar de aansluiting Beverst (Foto's Google Earth)
VIEV, maandag 17 september
2007
Minister Camiel Eurlings positief over
herstel spoorverbinding Maastricht-Hasselt
,,Over een paar jaar moeten er treinen met passagiers rijden tussen Hasselt en Maastricht. Op die manier kunnen we Europa dichter bij de mensen brengen.''
Dit heeft de Nederlandse verkeersminister Camiel Eurlings op maandag 17
september 2007 gezegd bij de start van de werkzaamheden aan de sinds 1990 niet
meer gebruikte spoorlijn Maastricht- Lanaken. Dit stukje spoor van 6 kilometer wordt in het voorjaar van 2009 weer in dienst
genomen ten behoeve van het goederenvervoer.
Daarna moet er nog 8 km spoor tussen Lanaken en Bilzen opgeknapt worden om de
aloude verbinding met Hasselt weer op te kunnen starten. Eerder al gaf de
Vlaamse minister van mobiliteit het groene licht voor de komst van een lichte
trein, die de steden Maastricht en Hasselt - weer - met elkaar moet gaan
verbinden. De Belgen investeren zo'n 55 miljoen euro in
dit lightrailproject.
Maastricht wil de lightrail via de maasboulevard en de Wilhelminabrug naar het station laten lopen. De gemeente onderzoekt de technische en
financiële haalbaarheid van de lijn, maar is zeer positief over de plannen. Hoeveel Maastricht moet bijdragen aan de lightrail is nog niet bekend.

De eerste steenlegging voor
het herstel van de spoorlijn Maastricht-Lanaken (Foto: Serré)

Op het Euregionaal industrieterrein is eind 2007 begonnen met de aanleg van een
openbare overslagterminal voor goederenvervoer per spoor (Foto: Lambiek Knepflé)

Verschil in aanpak: In België is de opslag platgebrand (links), in Nederland
werd
de opslag verwijderd en afgevoerd en een reptielenmuur aanlegd (rechts).
(Foto: Lambiek Knepflé)
Nieuwsbericht Infrasite 1 febr. 2008:
Voortgang werken spoor Lanaken - Maastricht
Lanaken, België - De werken voor het spoorproject Lanaken- Maastricht zijn volop in uitvoering. Op het industrieterrein, in de buurt van de windturbines, zijn de werken gestart sedert begin november. Tot einde maart wordt 180.000 m³ grond afgegraven voor de bouw van een rangeerbundel en laad- en loskade voor containeroverslag. Voor de afvoer van de afgegraven gronden, heeft het AGB Lanaken onderhandeld met de steenfabrieken uit de streek. Er is gekozen voor een oplossing waarbij de afgegraven grond wordt afgevoerd naar de leemgroeves van de diverse steenfabrieken in en rond Lanaken, waar het dienst zal doen als opvulgrond. De grond wordt afgevoerd via het jaagpad langs het Albertkanaal, waarbij zoveel mogelijk de openbare weg vermeden wordt om de hinder voor omwonenden te vermijden.
Op de plaats van de huidige grondwerken zal, na de uitgravingwerken, het rangeerstation aangelegd worden. Hier komen goederentreinen via de spoorbundel aangereden tot bij een 600 meter lange laad- en loskade. De goederen worden er overgeplaatst van de trein op de vrachtwagens of omgekeerd. De betonwerken voor de aanleg van het rangeerbundel en de aanleg van de sporen, starten in maart 2008.
De werken worden uitgevoerd in opdracht van het AGB Lanaken (Autonoom Gemeentebedrijf Lanaken). Een autonoom gemeentebedrijf is een door de gemeenteraad opgerichte publieke rechtspersoon die autonoom van de gemeente werkt. Het is een soort van aparte vennootschap die beheerd wordt door een eigen raad van bestuur en
directiecomité. Een autonoom gemeentebedrijf kan enkel opgericht worden voor welbepaalde activiteiten. Het AGB van Lanaken houdt zich, naast het spoordossier, ook bezig met grote vastgoedprojecten zoals de plannen voor de bouw van een zwembad en de aanleg van een ondergrondse parkeerplaats in Lanaken-centrum.
De totale kostprijs van deze werken bedraagt ruim 7.095.000 euro incl BTW en wordt in belangrijke mate gesubsidieerd door Europa (Interreg) en het Vlaams Gewest (tezamen 80 % van de financiering). Het aandeel van het AGB Lanaken in deze werken bedraagt ongeveer 2.500.000 euro, zijnde het saldo van de eigenlijke investeringen + de kosten van het archeologisch onderzoek en diverse consultancy- en ereloonkosten.
De huidige werken zullen op Belgisch grondgebied afgerond zijn tegen oktober 2008. Op dat ogenblik zullen de treinen nog niet kunnen rijden, omdat eerst het hoofdspoor tussen Lanaken en Maastricht nog heraangelegd moet worden. Die werken zijn inmiddels ook gestart. In Nederland wordt de goederenspoorlijn momenteel heraangelegd tot aan de grens met Lanaken, in Smeermaas. Verwacht wordt dat tegen april 2009 de werken in Nederland afgerond zijn. Vanaf dan zal op Belgisch grondgebied verder gebouwd worden aan de spoorverbinding tot aan de Europalaan. Tegen eind volgend jaar moeten ook die werken klaar zijn, zodat vanaf dat ogenblik de eerste treinen op het rangeerbundel kunnen aankomen en vertrekken. De totale kostprijs van het project (op Belgisch en Nederlands grondgebied) bedraagt ongeveer 25.000.000 euro incl BTW.
Momenteel is het AGB Lanaken op zoek naar een exploitant voor het rangeerbundel. De exploitant zal belast worden met het rangeren van de treinen en het verladen van de goederen. De exploitant zal zelf moeten instaan voor de investering in locomotieven, kranen etc. Het AGB heeft een Europese aanbesteding uitgeschreven om een geschikte exploitant te kunnen vinden. De onderhandelingen met de kandidaat-exploitanten zullen naar verwachting afgerond zijn tegen de zomer.
Aansluitend op het rangeerbundel, ontwikkelt het AGB Lanaken ook een bedrijvenzone van 28 ha voor spoorgebonden bedrijvigheid. De infrastructuurwerken voor deze bedrijvenzone starten in de tweede helft van dit jaar.
Het Belang van Limburg (B),
17 september 2007:
Werken aan spoorlijn Maastricht-Lanaken officieel van start
De Nederlandse minister van Verkeer en Waterstaat Camiel Eurlings heeft maandag in Maastricht het officiële startschot gegeven voor de werken aan de spoorlijn Maastricht-Lanaken. Dat gebeurde in aanwezigheid van minister Marino Keulen (Open Vld), tevens voorzitter van de gemeenteraad van Lanaken, en de Lanakense burgemeester Guido Willen.
De spoorlijn raakte in 1990 buiten gebruik. De reactivering ervan is vooral van economisch belang. Dat geldt onder meer voor papierproducent Sappi, met vestigingen in Lanaken en Maastricht. De reactivering moet tegen 2009 een feit zijn, net als de aanleg van een grensoverschrijdend bedrijventerrein van 110 hectare.
De werken aan de zes kilometer lange spoorlijn kosten 24,5 miljoen euro. De Nederlandse en Vlaamse regering cofinancieren het project. De werken aan de spoorlijn kunnen ook rekenen op Europese subsidies.
Zowel tijdens als na de werkzaamheden wordt er rekening gehouden met de beschermde fauna en flora in het gebied, dat enkele zeldzame hagedissen herbergt. Prorail, de Nederlandse spoorbeheerder, neemt in dit verband speciale maatregelen. Zo zal er onder meer een aangesloten scherm geplaatst worden waar de hagedissen niet overheen kunnen klimmen.
De Nederlandse minister Eurlings zei dat de spoorlijn meer vrachtwagens van de weg zal halen en drukte tevens zijn wens uit om na de realisatie van het goederenspoor, ook personenvervoer per trein vanuit Maastricht naar Hasselt mogelijk te maken.
Tegen het einde van dit jaar worden de werken aan Belgische zijde opgestart.
NRC 15 maart 2007:
‘Europese proeftuin’ Limburg wil
vooruit
Door onze redacteuren Hans Buddingh’ en Guido de Vries
Bestuurders en bedrijven pleiten voor meer speelruimte voor grensoverschrijdende
samenwerking.
Limburg wil vooruit, maar botst daarbij tegen de nationale grenzen aan. Eigen
initiatief in de Europese regio blijkt te lonen. „We zijn alvast begonnen.”
Maastricht, 15 maart. Als het aan Rijkswaterstaat en NS had gelegen
was de spoorbrug over de Maas op het ‘dode’ spoor tussen Maastricht en het
Belgische Lanaken al gesloopt. „Maar wij zeiden dat de spoorlijn toekomst
heeft”, zegt Edward de Vries. Hij is regiodirecteur van papiermultinational
Sappi met productievestigingen aan weerszijden van de Nederlands-Belgische
grens. De spoorlijn wordt nu met Vlaams en Limburgs geld gerevitaliseerd. Er
moest ook provinciaal en lokaal geld aan te pas komen om Maastricht te
verzekeren van een geregelde passagierstrein naar Luik voor aansluiting op de
hogesnelheidslijn.
Ook de pendeltrein van Heerlen naar Aken kwam er met regionale financiering.
Voor NS hadden deze verbindingen geen prioriteit. „Het heeft allemaal met
nationaal denken te maken”, zegt de Limburgse gouverneur Léon Frissen.
Dat merkte ook directeur Gosse Boxhoorn van zonnecellenfabrikant Solland Solar.
Zijn bedrijf is tussen Heerlen en Aken op het grensoverschrijdende
bedrijventerrein Avantis gevestigd. Hij moest bij de bouw een productielijn
draaien zodat die niet meer deels op Duits grondgebied stond. „Anders kon ik
geen Nederlandse subsidie krijgen.”
Op hetzelfde bedrijventerrein zijn de Zuid-Limburgse en Akense Kamers van
Koophandel in één gebouw ondergebracht om de onderlinge samenwerking verder te
versterken. „Maar onze Duitse collega’s kunnen hier niet permanent
werken”, zegt EU-regiocoördinator van de Zuid-Limburgse handelskamer Saskia
Gorgels. Dat heeft te maken met de regels voor sociale en
ziektekostenverzekeringen. Een fusieplan van de beide handelskamers, die
grensoverschrijdend ondernemerschap willen stimuleren, stuitte op een veto van
Economische Zaken..
Klachten uit Limburg over Den Haag zijn niet nieuw. Maar Limburgse bestuurders
en de particuliere sector wachten volgens gouverneur Frissen niet langer op wat
hij „hindermachtjes in Den Haag” noemt. De globalisering dwingt tot
handelen. In 2005 boden provincieen gemeentebestuurders op het Binnenhof de
economische Versnellingsagenda 2012 aan. Hun wat provocerende motto: ‘We zijn
alvast begonnen’. Met de ambitieuze agenda moet Limburg in 2012 een
sleutelpositie krijgen op het gebied van voeding, gezondheidszorg, duurzame
energie en chemie.
De Limburgse ambities zijn in Den Haag niet onopgemerkt gebleven. „Ik zeg niet
dat er niks gebeurt”, zegt gouverneur Frissen. „Maar je moet het allemaal
voor de poorten van de hel wegslepen.”
Zo kwam er uit Den Haag 150 miljoen euro voor een groot project voor moleculaire
geneeskunde, waarin ook de Universiteit Maastricht participeert. Verder
ismogelijk geworden dat het midden- en kleinbedrijf met kennisvouchers
(waardecoupons) voor innovatieopdrachten ook aanklopt bij kennisinstellingen in
Vlaanderen of Duitsland. En vorig jaar werd na jarenlang bakkeleien met Den Haag
een akkoord bereikt over een tunnel in Maastricht voor de A2, waar het verkeer
door verkeerslichten wordt gehinderd.
Maar minstens zo belangrijk is volgens Frissen dat Limburg meer speelruimte
krijgt voor grensoverschrijdende samenwerking met de nabijgelegen regio’s in
België en Duitsland, omdat nationale wetgeving te belemmerend werkt.
De bestaande Euregio Maas-Rijn, waarin Limburg samenwerkt met grensregio’s op
gebied van veiligheid, onderwijs en cultuur, is volgens Frissen een „processie
van Echternach: twee stappen vooruit, één achteruit”. Dat komt door het
grote aantal deelnemers (Limburg, Aken, Luik, Belgisch Limburg en Duitstalig
België).
Frissen wil daarom een „versnelling” van de bilaterale samenwerking met
Belgisch Limburg en de regio Aken. „Het moet niet alleen maar via de nationale
overheden blijven gaan.” Zo wil de Limburgse gouverneur dat grensregio’s en
-gemeenten in twee landen bevoegdheden kunnen delen, waarvoor nationale
overheden juridische ruimte moeten bieden.
Dan zouden infrastructuur, toeristische projecten en aanleg van
bedrijventerreinen in grensregio’s gemakkelijker worden. Maar Den Haag is
huiverig.
Ook inzet van arbeidspotentieel en dus kennispotentieel van over de grens moet
eenvoudiger worden door belemmeringen in nationale regels voor sociale
verzekeringen en pensioenregels weg te nemen. Vooral voor het snel vergrijzende
Limburg is dat volgens de gouverneur van kapitaal belang. Frissen spreekt van
Limburg als „Europese proeftuin”.
Hij vindt zijn Belgisch-Limburgse collega Steve Stevaert aan zijn kant. Beiden
werken aan een ‘Charter voor Limburg’ over samenwerkingsprojecten. Stevaert
pleit voor „gebieden sui generis” in de grensstreek. Beide gouverneurs
denken aan bedrijventerreinen waar ondernemingen volledig vrije keuze hebben om
de regels van het ene of het andere landen te kiezen. Stevaert wijst op de
ontwikkeling van het bedrijventerrein in Lanaken, waar zowel Belgisch- als
Nederlands- Limburg sterk gebaat zou zijn bij toekenning van een
uitzonderingsstatuut.
Eerder pleitte hij al voor een lightrail Maastricht-Lanaken-Hasselt.
„Lanaken is eigenlijk uitbreidingsgebied voor Maastricht dat geen ruimte meer
heeft”, zegt Stevaert.
In opdracht van de Nederlandse provincie Limburg werkt een commissie onder
leiding van MKB-voorzitter (en oudminister en Limburger) Loek Hermans aan een
advies over een ‘internationaliseringsagenda’.
Frissen is ervan overtuigd dat „verdieping” van grensoverschrijdende
samenwerking ook de euroscepsis bij burgers kan wegnemen. De zegen van Brussel
hebben de initiatiefnemers. De subsidies voor Europese territoriale samenwerking
gaan voor 2007-2013 omhoog: voor de Euregio Maas-Rijn met 19 miljoen euro naar
72 miljoen euro.
De Sint Servaasbrug in het centrum van Maastricht.
Dagblad De Limburger, 14 februari 2006:
Snelle tram MaastrichtHasselt v.v.
MAASTRICHT/HASSELT - Eind 2010 of begin 2011worden Maastricht en Hasselt
verbonden door een snelle tram. Hij moet gaan rijden over bestaand en deels
nieuw spoor tussen beide steden. Ook de campus van de Universiteit Hasselt in
Diepenbeek is in het tracé opgenomen.
Maandag werd bekend dat de Vlaamse minister van mobiliteit Kathleen Van Brempt
55 miljoen euro gaat investeren in de verbinding, die onderdeel wordt van het
door Belgisch Limburgs gouverneur Steve Stevaert bedachte Spartacusplan. Het
beoogt een sterke verbetering van het openbaar vervoer in de buurprovincie.
Als de ambitieuze planning wordt gehaald, begint het herstelwerk aan het
verouderde spoortraject tussen de twee steden, dat sinds 1990 niet meer gebruikt
wordt, in 2009. Eind 2010 of begin 2011 zouden de eerste trams kunnen rijden, zo
is het streven.
Maastrichts wethouder Wim Hazeu (GroenLinks, mobiliteit) spreekt van een
'kansrijk perspectief' voor zijn stad als de ambitie van de Belgen wordt
gevolgd. Recent zat hij aan tafel met de Vlaamse vervoersmaatschappij De Lijn om
te praten over samenwerking. Op korte termijn laat Hazeu onderzoeken of de
draagkracht van de Wilhelminabrug groot genoeg is voor sneltrams. Het
stadsbestuur ziet het liefst een railverbinding tussen Belgische grens en
Randwyck via Belvédère, Wilhelminabrug en het centraal station naar station
Randwyck, om de beide Limburgse universiteiten te verbinden. De oude spoorbrug
over de Maas, ter hoogte van papierfabriek Sappi, ligt volgens Hazeu
'psychologisch bekeken' eigenlijk te ver van het centrum.
Begin maart wil Hazeu tijdens een informele bijeenkomst met de Maastrichtse
gemeenteraad filosoferen over de toekomst van het openbaar vervoer en de
bereikbaarheid van de stad. In dat licht komt het Vlaamse traminitiatief als
geroepen. Maastricht kan door mee te liften drie vliegen in één klap slaan:
een beter bereikbare universiteit, inwoners van het Belgische achterland krijgen
een alternatief om Maastricht anders dan met de auto te bezoeken en de nieuw te
ontwikkelen Belvédèrewijk (waar onder meer 4000 woningen zijn gepland) wordt
met een tramverbinding op voorhand aantrekkelijker.
Hazeu vindt dat snel moet worden nagedacht over een spoortracé door Belvédère,
waar de bouwplannen op kunnen worden afgestemd. „Als we dit voor mekaar kunnen
boksen zou dat pure winst zijn voor Maastricht”, zei hij gisteren. „Een
prachtige kans om automobilisten een vervoersalternatief te bieden.”
Van Campus naar Campus met de Limburgse
sneltram
Verschillende
studiebureaus werken momenteel in opdracht van het Belgische OV-bedrijf De Lijn
aan een milieu-effectrapport en een geschikt tracé voor de geplande verbinding
tussen de Belgisch en de Nederlands Limburgse provinciehoofdplaatsen. De lijn
Hasselt-Maastricht, een cruciaal onderdeel van het Spartacusplan van De Lijn,
zal tijdens zijn reis van 26 minuten - een tijdwinst van 35 minuten - halt
houden op verschillende plaatsen in Hasselt.
Aan de universitaire campus en het treinstation in Diepenbeek, in Munsterbilzen, in Lanaken en in Maastricht houden de trams ook halt. ,,Ook het stadsbestuur van Maastricht heeft interesse getoond voor de trams. Wellicht komen er verschillende haltes bij in de stad zodat we onze ambitie, van campus tot campus, op termijn kunnen verwezenlijken'', zegt Sabin S'Heeren, de directeur van De Lijn-Limburg.
In de loop van volgend jaar (2007) beginnen ProRail en de Belgische infrabeheerder aan het herstel van het eerste deel van de in 1993 gesloten spoorlijn, namelijk de zes kilometer van station Maastricht naar Lanaken in België. Voorlopig alleen nog voor goederenvervoer van en naar de papierfabrieken van Sappi in Maastricht en Lanaken. Ook wordt net over de grens in België, op het Euregionaal industrieterrein een openbaar overslagpunt voor goederenvervoer aangelegd.
Maar zowel in Nederlands al Belgisch Limburg gaan steeds meer stemmen op de gehele lijn te herstellen en ook geschikt te maken voor personenverkeer. In Maastricht wordt - naast de verbinding met het station op de oostoever van de Maas - gedacht aan een doorsteek totaan de Markt, in het hart van de stad op de westoever. Er zouden lichte treinen of sneltrams moeten gaan rijden. (Zie ook de reportage op deze site over de 'spoortrams' in het Duitse Kassel).
Bij verder herstel van de spoorlijn op Belgisch grondgebied gaat het om de heraanleg van nog eens zes kilometer spoor tussen Lanaken en de spooraansluiting Beverst richting Hasselt. Dit traject is nog voorhanden, maar geheel overwoekerd. Met het oog op de toekomst is een aantal jaren geleden besloten van de voorgenomen afbraak van de spoorbrug bij Gellik, waar de lijn het Albertkanaal kruist, af te zien. De brug moest feitelijk wijken voor de verbreding van het kanaal, maar uiteindelijk bleek het niet per se noodzakelijk de spoorbrug af te breken.
Meer informatie over onder meer de doorsteek naar de Boschstraat vindt U verderop.
Lees: 'Van Campus naar Campus'
Trein Maastricht - Hasselt gaat weer rijden
Het staat nu vast dat de historische treinverbinding Hasselt-Maastricht in 2012 weer in gebruik genomen wordt.
De Lijn heeft de tijdelijke vereniging van studiebureaus LiMo opdracht gegeven een milieu-effectenrapport te starten voor een sneltramverbinding tussen de Limburgse hoofdsteden.
Topvrouw Ingrid Lieten van De Lijn is samen met minister van Werk Peter Vanvelthoven in Berlijn op zoek gegaan naar constructeurs van sneltrams.
De sneltram Hasselt-Maastricht gaat ongeveer 55 miljoen euro kosten en is een onderdeel van het Spartacusplan voor beter openbaar vervoer in Limburg. De bedoeling is dat de sneltrams om het half uur sporen en aan de haltes aansluiting geven op de bussen van De Lijn. Tussen Genk en Hasselt moet er om het kwartier een sneltram rijden. De reistijd Hasselt-Maastricht wordt gehalveerd van 61 minuten (snelbus) tot 26 minuten. Hasselt-Genk via de campus in Diepenbeek moet in 19 minuten en Hasselt-Maasmechelen in 38 minuten, dat is een half uur sneller dan de huidige reistijd.
(Bericht van De Lijn)
In
de loop van 2007 wordt een begin gemaakt met het herstel van de
zes kilometer lange spoorlijn tussen station Maastricht en het Belgische Lanaken. Het
spoor is inmiddels geschoond van opslag, teneinde de toestand van de
infrastructuur in beeld te krijgen. Die lijkt overigens nog in goede staat.
De rails zijn hier zelfs langgelast.
Het traject maakt deel uit van de een kleine 20 kilometer lange spoorverbinding
tussen Maastricht en Hasselt. Het deel Maastricht-Lanaken wordt voorlopig alleen
ingericht voor goederenvervoer.
Het gaat hier om de aan- en afvoer van de papierfabrieken van Sappi in
Maastricht en Lanaken en om de inrichting van een overslagpunt voor andere
goederen op het direct over de grens in België gelegen Euregionale
industrieterrein. Voor dit doel worden enkele extra rangeersporen
aangelegd.
Maar het spoor voert verder dan Lanaken. Tussen Lanaken en de aansluiting
Beverst (nabij Bilzen) ligt nog 6 kilometer vrijwel geheel overwoekerd spoor. Na verwijdering van de
bosschages zal dit spoor opnieuw moeten worden gelegd. Vanaf Beverst tot Hasselt
ligt de bestaande dubbelsporige lijn Luik-Hasselt. Dit is een drukke lijn,
waardoor mogelijk een - duur - ongelijkvloers aansluitpunt moet worden
aangelegd.
VIEV pleit, samen met de Belgische vereniging SOL (Spoor Ontsluiting Limburg),
voor het weer opstarten van een regionale reizigersverbinding tussen Maastricht
en Hasselt. Te bedrijven met lichte treinen zoals bijvoorbeeld de Lint41 van de
Achterhoeks-Twentse vervoerder Syntus. Of met de sneltram van Randstadrail Den
Haag-Zoetermeer of het Duitse Kassel.
VIEV en SOL zijn overigens niet de
enigen die voor een goede spoorontsluiting pleiten.
Bij de ondertekening van het plan voor de heraanleg van
Maastricht-Lanaken voor goederenvervoer zei de Vlaamse minister van mobiliteit
G. Bossuyt, dat hij droomt van de heropening van de gehele spoorlijn tussen
Maastricht en Hasselt, ook voor vervoer van reizigers. Een heel andere
opstelling overigens dan de Nederlandse minister van verkeer en waterstaat Karla
Peijs. Zij geeft in het afgelopen najaar bekendgemaakte infrastructuurplan tot
2020 onomwonden aan geen cent te zullen steken in grensoverschijdend regionaal
treinverkeer.
De Interregio Brabant-Limburg, organisatie voor grensoverschrijdende economische samenwerking, pleit voor een snelle reactivering van de spoorlijn Maastricht-Hasselt. Twee belangrijke kenniscentra, die met de uitbouw van de Transnationale Universiteit Limburg - beiden gelegen aan de spoorlijn - meer dan ooit vlot bereikbaar moeten zijn. Ook zal de ‘circle line’ die de Euregionale centra Hasselt, Genk, Maastricht, Luik, Aken, Heerlen en Sittard-Geleen vlot met elkaar verbonden moeten worden. Op die manier vindt de Interregio ook een vlotte aansluiting op de Hoge Snelheids Lijnen bij Aken en Luik.
Een studie over het heropenen voor personenvervoer van de volledige lijn Maastricht-Lanaken-Hasselt (lijn 20/Hasseltlijn) werd in december 2003 aangeboden aan de Vlaamse Regering . Die wenst op termijn de heropening van deze spoorverbinding. De verbinding is ook opgenomen in de regeringsverklaring, als onderdeel van het Spartacusplan voor een verbeterd openbaar vervoer in Limburg. De studie stelt voor de lijn te heropenen in de periode 2005-2010. De spoorverbinding Maastricht-Lanaken-Hasselt vormt bovendien een onderdeel van het concept Euregio Circle Line.Meer informatie: Brochure Interregio Brabant-Limburg (pdf-formaat)
Meer informatie: Brochure Spartacusplan (pdf-formaat)
De Belgisch-Limburgse ontwikkelingsmaatschappij GOM heeft een compleet overzicht bekendgemaakt van details rond de herbeleving van dit spoortraject. Daarbij is uitdrukkelijk de mogelijkheid opengelaten voor herstel van de gehele verbinding Maastricht-Hasselt voor reizigersverkeer. Zoals ook blijkt uit de volgende passage: ,,Op deze manier wordt bovendien de mogelijkheid opengehouden om op termijn terug personenvervoer te organiseren tussen Hasselt en Maastricht, hetzij in internationaal verband, vanuit Antwerpen, via Maastricht naar Duitsland, hetzij via een light-rail-verbinding tussen Hasselt en Maastricht.''
Meer informatie: Brochure GOM (pdf-formaat)
Maastricht-Hasselt
Geschiedenis spoorlijn (B): Lijn 20/34: (Hasselt) Y Beverst - Munsterbilzen - Hoelbeek - Eigenbilzen - Gellik - Lanaken -
Maastricht. Geopend 1 oktober 1856. Enkelspoor. Vierendeelbrug over het Albertkanaal in Gellik.
Reizigersverkeer opgeheven 4 april 1954. Lijn buiten dienst gesteld op 22 mei 1992; de internationale sectie Lanaken - Maastricht al in 1990.
In april 2004 is het besluit genomen de
spoorlijn Maastricht-Lanaken (6 km.) te herstellen voor goederenvervoer. Begin
2007 moeten de treinen weer rollen. Maar
VIEV wil méér: een doorgaande treinverbinding voor reizigersvervoer tussen
Maastricht en Hasselt. Natuurlijk met nieuw, lichter materieel.
De spoorlijn Maastricht-Hasselt bestaat uit drie delen: Maastricht-Lanaken 6 km, Lanaken-Beverst (Bilzen) 6 km en Beverst-Hasselt over bestaand spoor. Het gaat dus op dit moment uitsluitend om goederenvervoer over het eerste deel van de lijn, die voor driekwart op Nederlands grondgebied ligt.
In Belgisch Limburg wordt serieus over de lichte trein tussen Hasselt en Maastricht gesproken. Aan de Nederlandse kant van de grens is dit helaas nog nauwelijks onderwerp van gesprek. Hoewel bij de ondertekening van het verdrag over de goederenspoorlijn eventueel toekomstig personenvervoer wel degelijk is aangestipt, maakte het Maastrichtse Dagblad de Limburger hiervan geen melding in haar verslag. Het Nieuwsblad Transport pikte dit gegeven er wel uit.
De grensspoorlijnen Antwerpen-Neerpelt-Weert en Maastricht-Hasselt kunnen, vindt ook
de heer Dousselaere van de Bond voor Tram-, Trein- en Busgebruikers (BTTB) uit België, met
relatief bescheiden investeringen snel weer open.
‘Studies geven een positief beeld, maar de dossiers zitten muurvast, terwijl in het
Euregiogebied rond Aken, Maastricht en Luik een enorm grensoverschrijdend vervoerpotentieel ligt. Doortrekking van lightrail Zuid-Limburg naar Hasselt, Luik en Aken is een enorme kans, maar men sprint er niet op in.’
Een markt voor grensoverschrijdend openbaar vervoer is volgens Dousselaere beslist
aanwezig, vooral waar het hoogwaardig openbaar vervoer betreft. ‘Nederland en België
hebben beide een fijnmazig dichtbereden spoorwegnet. Je kan echter maar op twee
plaatsen per trein de grens over. Raar toch?’
Voor zowel VIEV als Spoorontsluiting Limburg (SOL) uit Hasselt aanleiding bij de
autoriteiten aan te dringen op heropening van de gehele spoorlijn voor lightrail- exploitatie. Naar de mening van VIEV en SOL uitstekend in te passen in
lightrailplan Zuid-Limburg.
Ondanks het feit, dat voor een herstart Europese subsidies kunnen worden verkregen,
ondernemen de autoriteiten totnutoe niets. Fel protest van de SOL en de Belgische
milieupartij Agelev hebben ertoe geleid dat de spoorbrug over het Albertkanaal, bovendien een bijzonder fraaie zogenaamde
vierendeelbrug (zie foto), op het laatste moment NIET
werd afgebroken. Op enkele weggehaalde overwegen na is het spoortraject Maastricht-
Hasselt nog intact. Bovendien bevinden zich er nogal wat ongelijkvloerse kruisingen in het traject, dat tussen Maastricht en
Beverst (B) 12 kilometer lang is; tussen Beverst en Hasselt ligt bestaand spoor.
Op de foto Maastricht met rechts de Maas. De rode lijn is het verloop van het bestaande spoor naar Lanaken, de groene lijn vormt de gewenste insteek via de Boschstraat totaan de Markt.
Voorbeeld Zwickau: trein als tram in de stad, dat moet ook in de Boschstraat in Maastricht mogelijk zijn.

Links de spoorbrug over de Maas in Maastricht (foto: Jacob Bijlstra).
Rechts de bijzonder fraaie vierendeelbrug (foto: Leon Poels) over het
Albertkanaal bij Gellik (spoordeel Lanaken-Beverst). Het had weinig gescheeld of
deze brug was afgebroken voor de verbreding van het kanaal.
(Info Spoorbrug Maastricht: Om de spoorlijn Aken-Maastricht door te verbinden naar Hasselt wordt in 1856 de spoorbrug gebouwd: twee aparte banen met sierlijke torentjes op de landhoofden en
middenpijler. De brug sneuvelt in de Tweede Wereldoorlog en pas in 1957 wordt een nieuwe gebouwd. De afgelopen jaren zijn regelmatig geluiden opgegaan om de spoorbrug te slopen. Maar mogelijk wordt de brug weer
in gebruik genomen. Als de plannen voor een lightrailverbinding met Hasselt doorgaan, is deze Maas-oversteek onmisbaar.)
Foto links: spoorwegovergang Bosscherweg Maastricht. De gemeente is beducht
voor files, maar die staan er al....
Foto rechts: Het traject is reeds gedeeltelijk ontdaan van opslag.
(Foto's Lambiek Knepflé)
Dagblad De Limburger 19 september 2006:
Restauratie spoorbrug Brusselseweg
Maastricht - ProRail, de beheerder van het spoorwegnet, gaat de spoorbrug over
de Brusselseweg restaureren als de spoorlijn Maastricht-Lanaken weer in gebruik
wordt genomen. De spoorbrug wordt aangepast om aan de huidige arbo- en
geluidsnormen te voldoen.

Het architectonisch
waardevolle viaduct over de Brusselseweg in Maastricht wordt weer
zoveel mogelijk in originele staat teruggebracht (Foto: Lambiek Knepflé)
De spoorbrug heeft de monumentenstatus. Met name de typische kasteelachtige
bouwstijl uit de negentiende eeuw met haar Franse en Engelse invloeden maakt de
spoorbrug bijzonder.
De spoorbrug is volgens Prorail ook bijzonder omdat hij onderdeel was van de
lijn Maastricht-Aken, de eerste internationale treinverbinding van Nederland die
voor Maastricht van grote waarde was.
De restauratie van de spoorbrug is voorzien voor de tweede helft van 2007. Naar
verwachting rijden eind volgend jaar weer goederentreinen op de lijn
Maastricht-Lanaken. Het opknappen van de spoorlijn kost dertig miljoen euro.
De spoorlijn werd in 1994 buiten gebruik gesteld omdat ze te weinig benut werd.
Nu de files op de weg toenemen, wil papierfabrikant Sappi een vlotte verbinding
tussen haar fabrieken in Maastricht en Lanaken
Persberichten ProRail sept. 2006:
Plannen voor restauratie monumentale spoorbrug Brusselseweg
Als de spoorlijn Maastricht-Lanaken weer in gebruik wordt genomen, dan zal Prorail de monumentale spoorbrug aan de Brusselseweg aanpassen om aan de huidige geluids- en arbonormen te voldoen. Met de gemeente Maastricht is overeengekomen dat ProRail de brug over de Brusselseweg dan meteen ook volledig zal restaureren. Met de restauratie krijgt de entree tot de stad Maastricht een bijzondere historische aanblik terug.
Typische 19e eeuwse bouwstijl in eerste internationale spoortraject
De spoorbrug over de Brusselseweg is een voor Nederland uniek en bijzonder bouwwerk dat van het rijk de status van Rijksmonument meekreeg. Met name de typische kasteelachtige bouwstijl uit de 19e eeuw met haar Franse en Engelse invloeden maakt de spoorbrug bijzonder. Zo zijn de acht achthoekige mergelstenen torentjes die als verdedigingswerk dienst deden, kenmerkend voor de smaak en het denken uit de 19e eeuw; net zoals het massieve metselwerk van de brug en de gietijzeren spitsen op de torentjes.
De spoorbrug over de Brusselseweg is één van de eerste kleinere spoorbruggen in zijn soort waarvan er in Nederland later nog veel meer zouden volgen. De spoorbrug over de Brusselseweg is bijzonder te noemen omdat hij onderdeel uitmaakt van de eerste internationale spoorwegverbinding van Nederland (de lijn Maastricht-Aken) die van grote betekenis was voor Maastricht als industriestad. Doordat de spoorbrug over de Brusselse weg in de loop der jaren allerlei ingrepen heeft ondergaan, is het oorspronkelijke beeld van de brug aangetast. Bovendien verbergt de onstuimige begroeïing rond de brug veel van de bijzondere schoonheid.
Technische aanpassingen én behoud van authentieke kenmerken
Als de reactivering van de spoorlijn Maastricht-Lanaken inderdaad werkelijkheid wordt, zal ProRail de spoorbrug aan moeten passen om aan de huidige normen voor geluid- en arboveiligheid te voldoen. Zo moeten de stalen spoorbrugleggers vervangen worden door geluidsabsorberende exemplaren en komt er een speciaal onderhoudspad naast de spoorbrug.
ProRail heeft in overleg met de gemeente Maastricht plannen gemaakt om de aanpassingen aan de spoorbrug zodanig uit te voeren dat ze zo goed mogelijk bij de authentieke uitstraling van de brug passen. Bovendien worden de werkzaamheden zo uitgevoerd dat ook voor het aanzicht storende ingrepen uit het verleden, worden hersteld.
ProRail is bereid om ook een aantal andere noodzakelijke werkzaamheden voor haar rekening te nemen. Zo zal ProRail het metselwerk en het mergelsteen aan de brug herstellen en voegen vernieuwen zodat weer, wind en vorst er geen vat meer op krijgen. De begroeiing rond de spoorbrug zal worden uitgedund om de spoorbrug te beschermen en het zicht op de brug en de torentjes weer volledig tot hun recht te laten komen.
Absolute verfraaiing leefomgeving
De restauratie van de spoorbrug over de Brusselseweg kan gezien worden als een absolute verbetering en verfraaiing van de omgeving. Als de reactivering van de spoorlijn inderdaad doorgaat, wordt de restauratie van de spoorbrug over de Brusselseweg vanaf de 2e helft van 2007 verwacht. ProRail zal in de planning van de werkzaamheden aan de spoorbrug zoveel mogelijk rekening houden met het voorkomen van verkeersoverlast.
Speciaal plan voor behoud reptielen spoorlijn
Mocht de spoorlijn Maastricht-Lanaken definitief weer in gebruik worden genomen, dan zal deze in elk geval het voortbestaan van de muurhagedis, de levendbarende hagedis en de hazelworm die hier voorkomt, niet bedreigen. Speciaal daarvoor heeft spoorwegbeheerder ProRail samen met de Stichting RAVON voor reptielenonderzoek, een plan ontwikkeld.
Het gebied rond de spoorlijn Maastricht-Lanaken is het leefgebied van drie bijzondere, zeldzame hagedissen; de muurhagedis die nergens anders in Nederland voorkomt, de levendbarende hagedis die in tegenstelling tot de meeste reptielen geen eieren legt maar haar jongen levend ter wereld brengt, en de 40 cm lange (pootloze) hazelworm die veel wegheeft van een slang. ProRail neemt speciale maatregelen om te voorkomen dat deze hagedissen straks worden bedreigd als er weer goederentreinen tussen Maastricht en Lanaken rijden. Zo zal ProRail nieuw leefgebied creëren en de reptielen in een speciaal afgeschermd gebied plaatsen zolang er werkzaamheden plaatsvinden die nodig zijn om het spoor weer begaanbaar te maken.
Aankomende herfst en winter zal naar alle waarschijnlijkheid worden gestart met het creëren van nieuw leefgebied voor de reptielen. Langs de spoorlijn ter hoogte van de brug Zuid Willemsvaart tot aan de vuilstort zal ProRail speciale stapelmuren plaatsen die een ideale leefplek vormen voor de muurhagedis. De muren dienen voor de muurhagedis om zich op te verwarmen, zich in te verschuilen en in te overwinteren. Deze speciale muren van ongeveer 1,5 tot 2 meter hoogte zijn te vergelijken met de muren tegen hellingen in wijnbouwgebieden. Ze bestaan uit op elkaar gestapelde natuurstenen vol holen en spleten en worden volgens een bijzondere techniek gebouwd waardoor ze voor reptielen geschikt zijn. De muren van elk 50 meter lang komen over een afstand van maar liefst 1500 meter en worden steeds afgewisseld met struikgewas en andere begroeiing. Daarnaast zullen er langs het hele spoortraject stevige houtstapels worden aangelegd waarin zich vooral de levendbarende hagedis en de hazelworm thuis voelen. Over het hele spoortraject zal ProRail verder op een bijzondere manier omgaan met de begroeiing. Zo wordt vooral de groei van grassen en kruiden rond de speciale muren en houtwallen bevorderd om ervoor te zorgen dat er altijd voldoende voedsel zoals insecten, wormen en slakken voor de dieren aanwezig is. Daarnaast zal er alleen waar nodig gekapt worden. Ook zal er in de toekomst zoveel mogelijk handmatig worden gesnoeid, zodat zo min mogelijk hagedissen gewond raken of worden gedood. Het snoeien zal voortaan in fases gebeuren om te voorkomen dat te veel beplanting ineens verdwijnt.
Verplaatsing hagedissen naar afgeschermd leefgebied
ProRail zal verder speciale maatregelen nemen in de periode dat spoorwegwerkzaamheden plaatsvinden om de lijn Maastricht-Lanaken weer begaanbaar te maken. Dat is nodig om te voorkomen dat hagedissen gewond raken of gedood worden wanneer er met mankracht en machines in hun leefgebied wordt gewerkt. Het is de bedoeling alle hagedissen te vangen en naar een speciaal afgeschermd gebied vlak bij het spoor over te brengen. Hiervoor plaatst ProRail langs het spoortraject een aaneengesloten scherm van 40 cm hoog waarmee in Duitsland eerder al positieve ervaringen zijn opgedaan. Het scherm met de naam Amfibienguard bestaat uit glad materiaal en kent een overhellende rand. Het is voor de hagedissen onmogelijk over dit speciale scherm heen te klimmen. Het vangen van de hagedissen gebeurt met speciaal ontwikkeld materiaal en kan alleen gebeuren als de dieren voldoende actief zijn en zich niet in een periode bevinden die voor de voortplanting belangrijk is.
ProRail verwacht nog komend najaar en winter te starten met de aanleg van de speciale natuurstenen muren, houtstapels en de Amfibienguard. Naar verwachting zullen de hagedissen in het voorjaar van 2007 worden gevangen en worden overgeplaatst naar hun nieuwe leefgebied. Of het ook daadwerkelijk komt tot de reactivering van de spoorlijn Maastricht-Lanaken zal voor het grootste deel afhangen van potentiële gebruikers die uiterlijk half september besluiten of zij het traject gaan gebruiken. Voordat kan worden gestart met de uitvoering van het reptielenplan moet nog ontheffing worden verleend door het Ministerie van LNV. De spoorlijn zal zoals het er nu uitziet alleen gebruikt gaan worden voor langzaam rijdende goederentreinen. Het project voor de spoorlijn Maastricht-Lanaken bevat naast het reptielenplan ook nog een plan waarbij de monumentale spoorbrug over de Brusselseweg wordt gerenoveerd.
Het
Belang van Limburg (B) 27 febr. 2005:
Behalve
de NMBS zal ook de Vlaamse regering een investering van 1,5 miljoen euro doen om
het gebied rond de spoorlijn 20 van Lanaken naar Maastricht voor treinverkeer
uit te rusten.
Dat is belangrijk omdat de NMBS met tienjarenplannen werkt
en het dossier daardoor achteruit geschoven zou kunnen worden. Maar de geplande
reactivering van spoorlijn 20 zit op schema en de subsidies die een en ander
mogelijk moeten maken, staan vast, zo zei Vlaams minister Marino Keulen zondag
op een ontbijtactie van ACV Transcom in Lanaken.
ACV Transcom Limburg overhandigde de minister een voorstel
omtrent het doortrekken van de lijn 15 van Antwerpen naar Hasselt. Dat voorstel
omvat de doortrekking van de lijn via Beverst (Bilzen) over Lanaken naar
Maastricht en van Heerlen naar Aken. Volgens een kostenanalyse die het
studiebureau Technum op vraag van ACV Transcom uitvoerde, blijkt dat de
renovatie van 7 resterende kilometer spoorlijn 9 miljoen euro zou kosten.
Volgens de studie zouden er ook geen onteigeningen moeten gebeuren.
Persbericht provincie Limburg 22 dec. 2004:
Drie miljoen euro voor spoorlijn Maastricht - Lanaken
De stuurgroep van het Interreg-programma Benelux Middengebied heeft het licht op groen gezet voor de reactivering van de spoorlijn Maastricht – Lanaken. Het project krijgt drie miljoen euro Europese subsidie.
Het project ‘Modal-shift door Revitalisering (spoorlijn Lanaken-Maastricht)’ zal het in onbruik geraakte stuk spoorlijn tussen Maastricht en Lanaken reactiveren. Hierdoor wordt grensoverschrijdend goederenvervoer mogelijk gemaakt. Uit een studie van de Gewestelijke Ontwikkelingsmaatschappij Limburg blijkt dat de potentiële goederenstroom in het gebied van de spoorlijn Maastricht-Lanaken bestaat uit 9.000.000 ton bulkgoederen voor voornamelijk de Zuid-Europese markt en 25.000 containers met bestemming Duitsland en de Benelux. Verder onderzoek heeft eveneens aangetoond dat het aanbieden van vervoer per spoor in de regio Lanaken-Maastricht leidt tot een vermindering met 300 vrachtwagenbewegingen per dag. Dit betekent dat op het moment van voltooiing van dit project ongeveer 500.000 ton op jaarbasis via het spoor in plaats van over de weg kan worden vervoerd. Bovendien zorgt de daling van het vrachtwagenvervoer voor een verbetering van het milieu.
Mat Vestjens, gedeputeerde voor Verkeer en Vervoer, reageert verheugd op de Europese bijdrage. "Investeren in infrastructuur is belangrijk voor de regionale economie en werkgelegenheid. Een goede infrastructuur is de basis voor de ontwikkeling van een regio. Het gaat er daarbij niet om of de investering in Nederland of in België plaatsvindt, het gaat om de regio!"
Eind 2006 is de revitalisering achter de rug, wat betekent dat medio 2007 de eerste treinen kunnen gaan rijden. Aan Nederlandse zijde zal voor die tijd de oversteek Bosscherweg en de bediening van de Spoorbrug in Maastricht worden aangepast. Prorail onderzoekt momenteel de staat van onderhoud op het Nederlands deel. Naar verwachting is dit onderzoek in april gereed. Aan Belgische zijde wordt naast de bouw van twee overslagstations ook een bijbehorende rangeerbundel langs het Albert-I-kanaal gerealiseerd. Deze rangeerbundel bestaat uit de aanleg van vier sporen van elk 400 meter lengte. In 2007 zullen er dagelijks maximaal twintig goederentreinen tussen Maastricht en Lanaken rijden.
De totale kosten van het revitaliseren van het spoor zijn geraamd op 14 miljoen euro. Naast de Provincie Limburg (2,6 miljoen euro) participeren Prorail (3 miljoen euro + uitvoering), NMBS (uitvoering), gemeente Lanaken (0,6 miljoen euro), Vlaams Gewest (3,7miljoen euro ), ministerie van Economische Zaken (1 miljoen euro), Rijkswaterstaat Directie-Limburg, gemeente Maastricht, Gewestelijke Ontwikkelingsmaatschappij Limburg en dus Interreg-programma Benelux Middengebied (3 miljoen euro).
Het Belang van Limburg (B) 14 nov. 2004:
Reizigersvervoer Hasselt-Maastricht dooie mus
Yves LAMBRIX
BRUSSEL – ,,In juni al beloofde minister van Overheidsbedrijven Johan Vande Lanotte
(sp.a) het provinciebestuur in een brief dat hij de NMBS de opdracht zou geven om reizigersvervoer tussen Lanaken en Maastricht te onderzoeken. Maar dat heeft hij niet gedaan, en houdt Limburg aan het lijntje.” Dat zegt CD&V-kamerlid Liesbeth Van der
Auwera.
“De onderzoeksresultaten van de NMBS-studie over de reactivering van de spoorlijn Hasselt-Maastricht (voor
personenvervoer) zijn nog niet bekend, gezien die studie nog in de voorbereidingsfase zit. Het zal een zeer grote realisatie zijn als wij tegen 2014 de geplande NMBS-projecten ook kunnen uitvoeren. Nu al zeggen dat dit programma nog moet worden uitgebreid met een nieuwe spoorlijn lijkt mij niet erg realistisch”, antwoorde Vandelanotte
(sp.a) op een vraag Van der Auwera.
Deze laatste had in mei de minister hierover al eens ondervraagd. “Omdat de federale die reactivering niet aan de orde bracht wegens onvoldoende door studies bewezen potentieel”, motiveert Van der
Auwera. “Dit heeft toen heel wat beroering veroorzaakt, zowel in België als Nederland. Het provinciebestuur van stelde daarom een visietekst op die mee werd ondertekend door de belangrijkste sociaal-economische partners. De conclusie was duidelijk: er is dringend nood aan zo’n spoorlijn.”
Vande Lanotte beloofde in juni in een brief aan het provinciebestuur dat hij de reactivering door de NMBS zou laten onderzoeken.
,,Maar dat is niet gebeurd, blijkt nu uit zijn antwoord. De minister houdt Limburg hier duidelijk aan het
lijntje,'' zegt Van der Auwera boos. ,,Ik begrijp Vande Lanotte als hij zegt dat hij voor een aantal projecten nog voorbereidend werk bezig is. Maar voor de spoorlijn Hasselt-Maastricht is dat werk al geleverd. Op verzoek van de Vlaamse regering is daarover al een stimulistudie gemaakt. Mijn broek valt af als ik hoor dat de minister die studie zelf niet eens kende.”
Een gepikeerde Vande Lanotte in de Kamer: “Iedereen kan een studie maken. Maar deze zaak wordt slechts beslecht als het nieuwe vervoersplan wordt gemaakt en dat is ten vroegste eind 2005”.
Dagblad de Limburger 30
oktober 2004:
Kunt u mij de weg naar Lanaken vertellen?
Ephraïm Patty
Maastricht - Het gesloten spoor tussen Maastricht en Lanaken wordt zeer waarschijnlijk heropend in 2007. Maar voor het sterk begroeide traject gecontroleerd kan worden, moet er heel wat worden gesnoeid. Daar werd gisteren een begin mee gemaakt.
Gras, een boom en struiken. Veel struiken. Dat zie je als je naar rechts het spoor nakijkt bij de spoorwegovergang aan de Bosscherweg, net na de Noorderbrug. Links is het spoor nog een beetje te volgen, voor het in de bomen en struiken verdwijnt. Het is amper te geloven dat hier ruim tien jaar geleden goederentreinen reden. Maar dit moet, volgens de plannen, over een paar jaar weer realiteit worden.
Vanaf de spoorwegovergang is het onmogelijk om rechts het spoor af te lopen richting Maastricht. Struiken en een grote boom versperren deze route. De weg naar Papierproducent Sappi loopt er parallel aan en daar vandaan is goed te zien dat het een heel karwei wordt om de begroeiing om en rond het spoor weg te krijgen. Verderop, bij het hek van de papierfabriek, is het spoor beter begaanbaar.
De drie mannen die zich bezighouden met het snoeien komen even later vanuit de richting Maastricht aanlopen. Nee, ze weten verder niks. Ze doen alleen wat hen gevraagd wordt, zegt een van hen, terwijl ze hun grasmaaiers bijvullen met benzine. Even later gaan ze verder richting de spoorwegovergang aan de Bosscherweg. Ze maaien alleen het gras weg, de grote bomen en struiken laten ze voorlopig nog even staan.
Henk Slaghuis, de projectleider van de snoeiwerkzaamheden, vertelt dat ze niks rücksichtslos kunnen weghalen. ,,We werken bij dit project onder meer samen met de gemeente Maastricht, provincie Limburg en verschillende natuurorganisaties.'' Na biologisch onderzoek bleken er namelijk drie beschermde diersoorten te leven: de muurhagedis, de levendbarende hagedis en de hazelworm.
Bij de spoorwegovergang is het makkelijk om links het spoor richting Lanaken te volgen. Tot je een kleine spoorbrug over gaat. Het spoor verdwijnt er in gras, brandnetels en struiken en na een paar honderd meter is het nauwelijks begaanbaar. Door de begroeiing zijn zelfs de bedrijven op het naastgelegen industrieterrein Bosscherveld nauwelijks te zien. Zonder enige snoeiapparatuur is het onmogelijk om verder te gaan.
De Bosscherweg loopt paralel aan het spoor en bij een oude spoorbrug die over de Fort Willemweg loopt is het traject weer te volgen. In het begin is dit wat moeilijker, maar op een gegeven moment is het spoor duidelijk zichtbaar. Veel bomen en struiken zijn er niet meer, er groeit hier vooral veel gras. Maar in de verte doemen de eerste bomen en struiken alweer op.
Als ze over een week of drie klaar zijn met het snoeien, wordt er begonnen met het onderzoek. Maastricht - Lanaken zal zo goed als zeker opnieuw in gebruik worden genomen, denkt Paul van Betuw van ProRail. Hij is de projectmanager van het plan. ,,De gemeenten Maastricht en Lanaken staan achter het idee, net als de beide provincies Limburg en Vlaams Limburg.'' Een dip in het goederenvervoer zorgde ervoor dat het traject niet meer in gebruik werd genomen. Nu wil Lanaken echter de goederenoverslag enorm uitbreiden. ,,En de Belgische overheid ziet de goederen liever via het spoor in één trein komen dan via de weg in vijfentwintig vrachtwagens.''
Tot nu toe zijn er alleen plannen voor goederenvervoer. Maar volgens Van Betuw bestaan er ook ideeën om reizigers over het traject te vervoeren.
,,Zo ligt bijvoorbeeld Hasselt op het traject. En als de nieuwe woonwijk Belvedère er komt, zou dit ook een eigen station kunnen krijgen. Het zou dus wel kunnen, maar dat is voorlopig niet aan de orde. We richten ons nu alleen op het goederenvervoer.''
Het Financieële Dagblad 25 mei 2004
Heringebruikname Lanaken-Maastricht nog onzeker : Hagedis vertraagt vrachtlijn
De voorgenomen heringebruikname van enkele kilometers spoor tussen Maastricht en het Belgische Lanaken loopt gevaar door de aanwezigheid van enkele tientallen muurhagedissen, een beschermde diersoort. Alleen met een ontheffing van het ministerie van Landbouw, Visserij en Natuur
(LNV) mogen de goederentreinen weer gaan rijden.
Of het departement een uitzondering wil maken, hangt af van de invloed van het treinverkeer op de diersoort. Zo nodig moet er een compensatieplan komen. De heringebruikname van de oude spoorlijn is met name bedoeld voor het vervoer van goederen voor de grote Belgische papierfabriek van het bedrijf
Sappi.
Limburg staat bekend als de provincie in Nederland waar economie en ecologie het vaakst botsen. Dassen, hun burchten, de korenwolf en andere beschermde dieren hebben al voor veel discussie, vertraging en soms het afblazen van plannen gezorgd. Zoals bij het bedrijventerrein
Avantis, dat jarenlang niet aangelegd kon worden.
Op dit moment loopt er nog een procedure rond een nieuw bedrijventerrein in de Limburgse gemeente Echt. Daar houdt een kamsalamander uitbreiding tegen.
De Maastrichtse muurhagedissen zijn uniek voor Nederland. Ze komen elders in het land niet voor, stelt Cridi Moors van het Centrum voor Natuur- en Milieueducatie
(CNME) in Maastricht. Maar anders dan bij de andere beschermde dieren zetten Moors en haar organisatie niet de hakken in het zand. Moors: 'Want aan de ene kant is het misschien wel goed voor de populatie hagedissen dat het spoor weer gebruikt gaat worden.'
Reden is dat de hagedissen baat hebben bij het vrijhouden van het spoor van al te veel onkruid en struikgewas en bosjes. De hagedissen hebben bijvoorbeeld vrij liggende stenen rondom het spoor nodig om zich op te warmen en te verstoppen. Het voorkomen van verwildering van het spoor - door het weer te gebruiken en te onderhouden - vormt zo een bijdrage aan het behoud van de reptielen.
Daarnaast is er nog Duits onderzoek waardoor het Maastrichtse Natuur- en Milieuinstituut genuanceerd tegen een tweede leven van het Nederlands-Belgische spoor aankijkt. Want, zo blijkt uit rapporten, de muurhagedis voelt zich prima thuis op en naast het spoor wanneer daar regelmatig treinen zijn. De Duitse onderzoeker Ina Blanke in een rapport uit 1999: 'Blijkbaar wennen de hagedissen aan het rijden van de treinen.' Daarbij vormt het spoor een belangrijke weg voor de hagedissen om naar elders te trekken.
Van massaal doodrijden van hagedissen door treinen is volgens de rapporten geen sprake. Niet zozeer de treinen, maar onderhoud van berm en rails vormen een gevaar voor de hagedissen, zo blijkt uit onderzoeken. Onduidelijk is welke soort onderhoud het beste is. Reden voor het centrum voor milieueducatie om de komst van de treinen kritisch te blijven volgen.
Het Financieële Dagblad 17 mei 2004:
In het grensgebied tussen Lanaken in Vlaams Limburg en Maastricht wordt binnenkort begonnen met de aanleg van Europark, een groot industrieterrein met verbindingen over weg, water en spoor. Het moet een grensoverschrijdend bedrijvenpark worden met goede logistieke mogelijkheden. Het herstel van de oude spoorlijn tussen Lanaken en Maastricht, is daarbij essentieel. Vanaf 2007 rijden er weer goederentreinen over het enkelsporige tracé, dat sinds 1990 niet wordt gebruikt.
De Vlaamse minister van mobiliteit, Gilbert Bossuyt, maakte vorige week bekend dat de Vlaamse regering euro 1,5 mln uittrekt om de oude spoorlijn te herstellen. Voor reparatie van het Nederlandse deel van het tracé wordt euro 6,6 mln uitgetrokken. De spoorlijn sluit in Maastricht aan op internationale spoorverbindingen. De belangrijkste gebruiker van de spoorlijn wordt in eerste instantie papierfabriek
Sappi, met vestigingen in Maastricht en in Lanaken. Als de spoorlijn in gebruik wordt genomen zal 400.000 ton vracht niet langer over de weg, maar over het spoor kunnen worden vervoerd. 'Dat scheelt 40.000 ritten met vrachtwagens', aldus een woordvoerder van
Bossuyt. Het besluit om de lijn opnieuw in gebruik te nemen is ingegeven door het positieve effect op het milieu, maar vooral de wens werkgelegenheid aan te trekken met bedrijven op het nieuwe industrieterrein, dat uiteindelijk 80 hectare groot moet worden. Bossuyt hoopt dat het initiatief een trend wordt waarbij Vlaamse overheid en het bedrijfsleven structureel kiezen voor investeringen in duurzame mobiliteit.
De gemeente Lanaken investeert euro 11,8 mln voor de aanleg van laadstations en een rangeerterrein met vier sporen. Een groot deel van dat geld komt uit Vlaamse en Europese subsidiepotten.
De Belgische spoorwegmaatschappij NMBS zal de renovatie van de spoorlijn op zich nemen maar wordt daarvoor betaald door de Vlaamse regering. Het is de eerste keer dat in Vlaanderen dergelijke
'co-financiering' plaatsheeft. Volgens een recente afspraak kan de Vlaamse regering de federale spoorwegmaatschappij NMBS dwingen bepaalde projecten te ondernemen, als daar Vlaamse financiering tegenover wordt geplaatst. Voor de NMBS is het opnieuw in gebruik nemen van de oude lijn geen prioriteit, maar als het spoor eenmaal weer is geopend, zal de cargoafdeling van NMBS mogelijk meedingen naar de opdrachten voor de afhandeling van het vrachttransport, aldus een woordvoerder.
Papierfabriek Sappi hecht groot belang aan de heropening van de spoorlijn. 'We hebben graag een alternatief voor transport over de weg', zegt woordvoerder H.
Boner. 'Wegtransport wordt steeds duurder. Kijk naar Duitsland, waar men tol wil invoeren.' Sappi zal zich dan ook niet beperken tot het transport tussen beide fabrieken, maar ook opteren voor internationaal transport, dat mogelijk wordt als de lijn tot aan Maastricht is hersteld. Sappi heeft zich contractueel nog niet vastgelegd op het gebruik van de spoorlijn, aldus
Boner. Het bedrijf heeft al wel de intentie uitgesproken. 'Wij leveren de kritische massa die het rendabel exploiteren van die lijn mogelijk maakt.' Welke spoorwegmaatschappij uiteindelijk het vervoer gaat verzorgen, is nog onduidelijk.
De Vlaamse regering hoopt dat de heropening van deze grensovergang per spoor, in de verre toekomst ook leidt tot nieuw personenvervoer tussen Maastricht en Hasselt. Maar de NMBS heeft verschillende keren laten weten dat dat soort vervoer tussen de twee Limburgse steden geen enkele prioriteit heeft.
Het Belang van Limburg 17 mei 2004:
Drie sneltramlijnen ontsluiten Limburg
Drie sneltramlijnen, in combinatie met een aantal snelbuslijnen, moeten er voor zorgen dat over zes jaar Limburg volledig ontsloten is. Met dit plan, waarvan het kostenplaatje geraamd wordt op 150 à 175 miljoen euro, trekt sp.a-voorzitter Steve Stevaert naar de verkiezingen van 13 juni.
Daarna wil hij zijn Spartacusplan inschrijven in het nieuw Vlaams regeerakkoord. De drie sneltramlijnen die Steve Stevaert wil realiseren zijn:
. LIJN NOORD van Hasselt naar Neerpelt/ Lommel via de (opnieuw aan te leggen) oude spoorlijn 18. Met de bus duurt het nu 70 minuten, met een sneltram wordt dat 30 minuten. Het kan nóg sneller, indien men de vertrekuren van de treinen richting Brussel in Hasselt en richting Antwerpen in Neerpelt op elkaar kan afstemmen. Het station van Wijchmaal/Peer wordt opgewaardeerd tot een regionaal knooppunt van openbaar vervoer.
. LIJN OOST van Hasselt via LUC en Genk naar Maasmechelen. Deze lijn loopt van Hasselt Station via de grote ring naar de Grenslandhallen, het Provinciehuis, Kinepolis, de campus van Diepenbeek, Genk en As naar Maasmechelen en Maasmechelen Village. Ook de poort tot het Nationale Park wordt aangedaan, evenals de P&R-zone ter hoogte van de kruising van
de N75 met de A2/E314. Deze lijn kan grotendeels naast de bestaande wegen ingebed worden.
. LIJN LIMBURG van Hasselt naar Maastricht via de twee universitaire campussen in
Diepenbeek en Maastricht, op de bestaande spoorlijn. Hoewel er tweemaal sprake is van spoorlijnen (de lijn 18 en de lijn Hasselt-Bilzen-Maastricht) is het wel degelijk de bedoeling om op deze lijnen snelle trams te laten rijden. Die zijn veel goedkoper dan treinen en
kunnen ook gemakkelijker in de stad doordringen.
Interregio Brabant-Limburg mei 2005:
Reactivering spoor Hasselt-Lanaken-Maastricht
Op 10 mei 2004 ondertekenden Belgische en Nederlandse overheden een intentieverklaring en de spoorwegbedrijven Prorail en NMBS een protocol inzake de reactivering van de goederenspoorlijn tussen Hasselt en Maastricht. In het Belgische Parlement sprak de federale minister Vande Lanotte zich nog op 29 april jl. uit tegen latere reactivering van de volledige lijn Hasselt-Maastricht wegens onvoldoende door studies bewezen potentieel.
Hierop is een gezamenlijk persbericht vanuit de Belgisch Limburgse werkgeversverenigingen VKW en Voka- Kamer van Koophandel Limburg verschenen waarin men protesteert tegen het op de lange baan schuiven van de reactivering, terwijl het heropenen van het stuk Lanaken-Maastricht een goede opstap is naar de volledige heropening van Hasselt-Maastricht-Aken.
De Interregio heeft in een brief aan de voorzitter en ondervoorzitters van de Vaste Commissie van Infrastructuur, Verkeer en Overheidsbedrijven, alsmede de minister van Mobiliteit en de Vice-eerste Minister, tevens Minister van Begroting en Overheidsbedrijven, de heer Johan Vande Lanotte, allen in Brussel, laten weten dat de uitspraak van de minister forse beroering heeft gewekt bij zowel haar Belgische als Nederlandse leden. Twee hoofdbezwaren tegen opschuiven van het project worden in de brief genoemd: 1) de Vlaamse regering heeft in 2002 deze lijn al als prioritair hefboomproject aangemerkt en kreeg zelfs in 2003 in de studie van Tritel-Holland-Railconsult als voorstel de heringebruikname van Hasselt-Maastricht tussen 2007 en 2012. De uitbouw van het goederenvervoer tegen 1 januari 2006 geeft een opportuniteit om op een later tijdstip ook de heropening van de hele lijn ter hand te nemen. 2) De regionaal-strategische en economische meerwaarden, genoemd in bovengenoemde studie, zijn niet meegenomen in het standpunt van de minister.
De Interregio benadrukt tevens in haar brief dat de spoorlijn Hasselt-Maastricht niet op zichzelf mag staan. Zij moet deel gaan uitmaken van een samenhangend openbaar vervoernetwerk dat de grote steden van de Euregio Maas-Rijn met elkaar verbindt, het zogenaamde ‘Euregio Circle Line’ project. Op dit ogenblik ontbreken in dit netwerk twee spoortrajecten: Hasselt-Maastricht en Sittard- Genk.
Het herstel van de oude spoorlijn tussen Lanaken en Maastricht is van essentieel belang voor het binnenkort in aanbouw zijnde grensoverschrijdende Europark, een groot industrieterrein, met verbindingen over weg, water en spoor. Als de spoorlijn in gebruik wordt genomen zal ca. 400.000 ton vracht niet langer over de weg maar over het spoor kunnen worden vervoerd. Het besluit het spoor weer in gebruik te nemen komt voort uit het positieve effect op het milieu maar ook de wens werkgelegenheid aan te trekken voor
bedrijven op het nieuwe bedrijventerrein dat ca. 80 ha. groot moet worden.
De Telegraaf - 10 mei 2004
De kans dat er een spoorverbinding komt tussen Maastricht en de Belgisch-Limburgse hoofdstad Hasselt, is weer groter geworden. Nadat de Vlaamse deelregering de plannen daarvoor onlangs in de ijskast had gestopt, zei de Vlaamse minister van Mobiliteit Gilbert Bossuyt maandag in Lanaken dat hij "droomt" van de heropening van de spoorlijn tussen Maastricht en Hasselt.
Hij zei dat bij de ondertekening van een intentieverklaring tussen Belgische en Nederlandse bestuurders voor de aanleg van een goederenspoorlijn tussen Maastricht en het naburige Belgische
Lanaken. Deze spoorlijn zou doorgetrokken kunnen worden, mogelijk dan wel als
lightrail, naar Hasselt, aldus Bossuyt.
De spoorlijn naar Lanaken, die in 1990 werd stilgelegd en nu wordt opgekalefaterd, moet eind volgend jaar klaar zijn en een half miljoen ton producten per jaar vervoeren. Daardoor zouden er jaarlijks minstens 40.000 vrachtwagens minder op de wegen verschijnen.
De aanleg van de spoorlijn Maastricht-Lanaken is tevens het startsein voor de aanleg van een groot grensoverschrijdend industrieterrein tussen beide plaatsen. Maastricht ontwikkelt daarvoor één hectare, in Lanaken gaat het om negentien hectare. Volgens de Vlaamse minister Marino Keulen is het industrieterrein tussen Lanaken en Maastricht daarmee het enige in de regio dat bereikbaar is via de weg (A2), over het water (Maas en
Albertkanaal) en via het spoor.
De ontwikkeling van het industriegebied kost ongeveer 32 miljoen euro. Het gedeelte van de spoorlijn dat over Nederlands grondgebied loopt, kost 6,6 miljoen euro, waarvan de provincie Limburg en het ministerie van Verkeer elk de helft betalen. Daarnaast draagt het Nederlandse bedrijfsleven, met name papierfabriek Sappi in Maastricht, nog eens 5 miljoen bij aan de ontwikkelingskosten van het industrieterrein. De infrastructurele werken moeten over twee jaar gereed zijn. Volgens de Vlaamse regering zou er geen milieueffectrapportage voor het gebied nodig zijn.
Dinsdag vindt er in het provinciehuis in Hasselt nieuw overleg plaats over de mogelijke aanleg van de spoorlijn tussen beide Limburgse hoofdsteden, liet minister Bossuyt nog weten.
Ingezonden brief in:
Het Belang van Limburg, mei
2004:
Spoorlijn Hasselt-Maastricht
De reactivering van een gedeelte van spoorlijn 20 is al een stap in de goede
richting. Tegelijkertijd zou dit lijngedeelte ook voor personenvervoer per light
train gereed gemaakt moeten worden, zodat voorlopig Lanaken al met hoogwaardig
openbaar vervoer met de euregio wordt verbonden. Later dient het gedeelte
Lanaken - Beverst-aansluiting te volgen , zodat de gehele lijn tot Hasselt door
light train kan worden ontsloten. Pessimisten menen dat het passagiersaanbod
niet voldoende zal zijn. Door een gerichte promotie voor, tijdens en na de
heropening, zoals in Duitsland, zal lijn 20 beslist een succes worden. Op alle
plaatsen in Nederland en Duitsland, waar het light rail systeem werd ingevoerd,
kan van een doorslaand succes worden gesproken. In deze tijd van alsmaar
toenemende congestie op de wegen dient eventueel hergebruik van stilgelegde
spoorlijnen ernstig in overweging te worden genomen.
Jan L.M. van Dinteren, Geleen
Het Belang van
Limburg 30 april 2004:
Geen heropening spoorlijn
Hasselt-Maastricht
Spoorlijn Hasselt-Lanaken-Maastricht wordt niet heropend wegens onrendabel. Dat
blijkt uit een studie van de Vlaamse regering. De studie werd op 17 december 2003 afgerond,
maar nooit publiek gemaakt.
Volgens Johan Vande Lanotte - als minister bevoegd voor de NMBS - is ze zelfs
niet aan de NMBS bezorgd.
Op 14 december 2001 gaf de Vlaamse regering de Limburgse Reconversiemaatschappij
LRM de opdracht om een studie te maken over de uitbouw van het spoorwegennet in
Limburg.
De heropening van passagierslijn Hasselt-Maastricht had hierin prioritair
belang. Toenmalig minister-president Patrick Dewael (VLD) en minister-vice-president Steve
Stevaert (sp.a) hebben zich in deze krant herhaaldelijk sterk gemaakt voor dit project, in het
kader van de uitbouw van de tUL. Omdat sindsdien niets meer over de studie werd gehoord, en
met de
nakende nakende heropening van goederenlijn Lanaken-Maastricht,ondervroeg
CD&V-kamerlid Liesbeth Van der Auwera minister Van de Lanotte.
“De openbare vervoersstudie werd op 17 december 2003 afgerond en overgemaakt
aan haar opdrachtgever, de Vlaamse regering. Dit eindrapport werd nooit aan de NMBS
bezorgd”, aldus Vande Lanotte. “Maar uit een tussenrapport bleek al dat maximum 250
personen (in de drukste rijrichting en tijdens de avondpiek) deze verbinding zouden gebruiken.
Volgens de
NMBS bevestigt dit vroegere studies waarin een onvoldoende potentieel werd
aangetoond.
Buiten de onderhandelingen over dit dossier tussen de NMBS en het Vlaamse
gewest, bestaat bij de NMBS geen project voor de realisatie van deze spoorlijn.”
Van der Auwera is ontgoocheld: “Ik vind het straf dat noch Vande Lanotte, noch
de NMBS een dossier hebben over spoorlijn 20. Ondanks herhaalde beloftes is Limburg een
nieuwe illusie armer.”
Nieuwsbericht gemeente Lanaken (B) 28 jan. 2004:
Spoorlijn Hasselt – Maastricht
Vandaag heeft de vertegenwoordiger van de Vlaamse Regering in Nederland, de heer Axel
Buysse, een werkbezoek gebracht aan de gemeente Lanaken. Eén belangrijk dossier stond hierbij centraal: overleg over de spoorlijn Hasselt – Maastricht.
Het gemeentebestuur hecht een groot belang aan de ontsluiting van de regio d.m.v. een spoorlijn die het Maasland verbindt met enerzijds de rest van Vlaanderen en anderzijds een doorgang oplevert naar Nederland en Duitsland.
Lanaken ligt op een kruispunt van diverse verkeersassen. Er zijn de autowegen E314 en E 313 en er zijn de mogelijkheden tot vervoer over het water die voor Lanaken belangrijke troeven betekenen. Een vervoersmogelijkheid per spoor zou echter nog een grotere vooruitgang betekenen op het gebied van mobiliteit voor het goederentransport in de regio.
Tijdens de bijeenkomst in het gemeentehuis van Lanaken kreeg de heer Buysse een uiteenzetting over het belang van de heropening van de vroegere spoorlijn Hasselt – Maastricht. In de voormiddag had de heer Buysse een ontmoeting met de gouverneur van Nederlands Limburg te Maastricht. Tijdens een bedrijfsbezoek aan de papierfabriek van SAPPI is de ambassadeur zich gaan vergewissen van de noodzaak aan goederentransport via het spoor. De heer Buysse kan met deze informatie in de hand de nodige contacten leggen en onderhandelingen gaan voeren in Den Haag om op het niveau van de Nederlandse regering groen licht te krijgen voor het heropenen voor deze belangrijke spoorweg op Nederlands grondgebied.
Het gemeentebestuur hoopt dat alzo de realisatie van deze spoorwegverbinding weer een stap dichterbij is
gekomen.
Het Belang van Limburg 24 juli 2001:
"NMBS benadeelt Limburg zwaar op
Euregiobahn"
"Het uitblijven van lijn 20 Hasselt-Maastricht, en de slechte communicatie
van de NMBS en de Vlaamse regering met de Duits en Nederlandse spoorwegen zijn de redenen
waarom Limburg niet deel uitmaakt van het Euregio-spoorplan." Dat zegt een
delegatie, die dinsdag een bezoek bracht aan de Euregiobahn.
Een delegatie onder wie mobiliteitsgedeputeerde Guy Vrijs en de parlemantariërs
Frieda Brepoels en Peter Vanhoutte hebben dinsdag een bezoek gebracht aan de
Euregiobahn. Het Euregiobahn-plan van de Nederlandse en Duitse spoorwegen verbindt de drie
landsgedeelten in de Euregio met de spoorlijn Aken-Heerlen-Maastricht-Luik-Verviers-Aken.
Nadat ACOD-spoorman Jos Digneffe vorige maand het gebrek aan interesse van de
NMBS-top voor dit project al uitgebreid aankloeg, nam de delegatie gisteren de proef op
de som. Om 9 uur ging het vanuit Hasselt per bus naar Maastricht, waar het gezelschap meer
dan een uur later toekwam. Vervolgens werd gespoord naar Heerlen, Stolberg, Altstadt, Aken
om via
Luik om 18 uur in Hasselt te eindigen. Onderweg werd de Euregiobahn toegelicht
door de spoorverantwoordelijken van Regio-Zuid (Nederland) en Regio-Aken.
"Meteen viel op dat noch de NMBS, noch de Vlaamse regering contacten hebben
met de spoorwegen in de twee buurlanden, waar het spoor- en buswezen veel meer gedecentraliseerd is, waardoor veel korter op de bal kan worden gespeeld,"
zegt Frieda Brepoels.
"De NMBS in Brussel heeft weinig voeling met de Euregio zodat Limburg,
vooral door het uitblijven van de lijn 20 Hasselt-Maastricht, compleet buitenspel wordt gezet.
Door de lage prijs - 475 frank voor een dagticket voor twee volwassenen en drie kinderen die
onbeperkt bus en trein kunnen nemen - lijkt het Euregiobahn nochtans een succes te gaan
worden. Met Luik participeert de Fransstalige NMBS-vleugel wel in het project, wij vallen
uit de boot. Bij de NMBS dringt een zware mentaliteitsverandering zich op. En van onze ministers
Dewael en Stevaert verwachten wij dat zij meer druk op de ketel zetten om Limburg te
laten deelnemen aan het Euregionaal openbaar verkeer."