‘Wie geen toekomst bouwt, hééft geen toekomst’
‘Laten we niet meer over ‘spoortje Kleef’ spreken’
Veel Groesbekers zijn voor, nu politiek nog
‘Afrekenen met eeuwige misverstanden in Groesbeek’
‘De trein is een kwestie van beschaving’
Door Lambiek Knepflé
Alle neuzen, behalve die van Groesbeek, staan in de richting van een spoedig herstel van de treinverbinding tussen Nijmegen en Kleef. Dat bleek maandag 19 april op een door Groen Links georganiseerde debatavond in cultureel centrum De Mallemolen in Groesbeek.
Maar Groesbeek is niet de belangrijkste speler in dit spel. Dat zijn de gemeenten Kleef, Nijmegen en de Stadsregio Arnhem-Nijmegen. En die zijn het er voor 100 procent over eens, dat deze ontbrekende schakel tussen de twee landen, meer dan een eeuw geleden de eerste spooraansluiting van de stad Nijmegen, zo snel mogelijk hersteld dient te worden. Hoe is niet van belang. Of het nu een trein, een tramtrein of een tram is, dat is slechts een technische kwestie. En het geld? Dat komt er, als je het maar wilt. Het zal zich dik terugbetalen.
Jaap Modder: ,,Een kwestie van beschaving...''
,,Wie geen toekomst bouwt, hééft geen toekomst,’’ zo vatte GroenLinks-voorzitter Ger Vrijmoet samen. ,,Als je iets wilt, moet je niet steeds zeggen waarom het niet gaat. Zo komt er niets van de grond,’’ voegde Kleefs loco-burgemeester Artur Leenders eraan toe, ,,Je zegt eerst: wat wil ik hebben? Een spoorlijn? Dan kijken we hoe we dat willen en financieren.’’
Volgens Leenders staan dat alle politieke partijen in Kleef achter herstel van de spoorlijn. ,,Wat men vaak vergeet is, dat Kleef méér gericht is op Nijmegen, dan op Duisburg en Düsseldorf,’’ aldus Leenders. Een onlangs gehouden economisch onderzoek stelt onder meer, dat een treinverbinding voor personenvervoer hard nodig is. Geen wonder, want 66 procent van de bedrijvigheid in Kleef is gericht op de export, het hoogste percentage in Noordrijn-Westfalen. Er is een tekort aan arbeidskrachten en die moeten ook uit Nederland komen.
Leenders liet verder weten, dat Kleef grootse uitbreidingsplannen heeft op onderwijsgebied. ,,Er wordt de komende jaren, pal aan de spoorlijn bij het huidige draisinestation een Hogeschoolcomplex gebouwd voor 2000 tot uiteindelijk 5000 studenten. Duits, Nederlands en Engelse zijn daar de voertalen en er zal een omvangrijke uitwisseling plaatsvinden met de Radboud Universiteit en Hogeschool in Nijmegen.
De loco-burgemeester verwees ook naar de demografische ontwikkeling in het grensgebied. Duizelingwekkende getallen over de bevolkingsopbouw: In Kranenburg alleen al worden 59 procent van de huisaankopen gedaan door Nederlanders. Deze percentages zijn voor Kleef 30 procent, Goch 25 procent en Emmerik 51 procent. Zonder auto hebben deze mensen geen kans en dat gaat heel veel grensverkeer opleveren.
Kleef heeft de laatste jaren een drietal onderzoeken laten verrichten naar de relatie met Nederland. Het derde onderzoek, met de titel ´Rood 8´, toont aan, dat de spoorlijn straks economisch meer zal opleveren dan zij zal kosten. ,,Alleen daarom al zijn alle fracties in Kleef vóór,'' aldus Leenders.
Vragen beantwoorden: v.l.n.r. Jan Huijben, Artur Leenders, Florian Gödderz (GrLinks) en Jaap Modder.
Op de negatieve houding van de gemeente Groesbeek werd ingegaan door Jaap Modder, bestuursvoorzitter van de Stadsregio Arnhem/Nijmegen. Volgens Modder wordt het hoog tijd dat wordt afgerekend met de misverstanden die er misschien in Groesbeek leven. De door bureau Haskoning berekende 150 miljoen euro voor herstel van de lijn gaan over een normale, zware spoorlijn. ,,VIEV heeft van mij gelijk gekregen: het gaat om maximaal 31 miljoen en ik ben meteen lid geworden,´´ aldus Modder.
Van het eeuwige Groesbeekse argument, dat bestaande busverbindingen zouden kunnen verdwijnen, maakte Modder gehakt. ,,Ten eerste gaan we garanderen, dat de bus blijft en ten tweede trekt een treinhalte in Groesbeek óók extra busreizigers. Het hele openbaar vervoerssysteem gaat daardoor een kwaliteitssprong beleven.´´ Hij verwees daarbij naar het buitengewone succes van het onlangs geopende station Mook-Molenhoek waar het aantal reizigers direct al ver boven de prognoses uitsteeg.
Voor goederenvervoer, zoals een bypass van de Betuweroute, hoeft niet gevreesd te worden. Want het spoor zal, zoals ook in Enschede/Gronau is geschied, alleen geschikt zijn voor lichte treinen zoals die van Syntus of de huidige trein van Düsseldorf naar Kleef.
Hoewel in principe is vastgelegd, dat de spoorlijn uiterlijk 2020 weer open gaat, gaf Modder aan, dat er haast is geboden. ,,Rijn-Waal is de enige Euregio die het zonder regionaal treinvervoer moet stellen. Het is een kwestie van beschaving om onze twee landen hier weer met een kwalitatieve OV-verbinding te voorzien.’’ Gewezen werd ook op een bestaande overeenkomst van de Europese Unie, dat veertig procent van het grensoverschrijdend openbaar vervoer met de trein moet gaan. In de praktijk is dat slechts tien procent. Het geld is er: de EU zoekt projecten om mede te financieren.
Trein, tram, tramtrein, trambus, lightrail, mogelijkheden te over.
Herman Katteler, onderzoeker van de afdeling ITS van de Radboud Universiteit en samensteller van het Manifest (2005) over de railverbinding Nijmegen-Duisburg/Düsseldorf, riep de aanwezigen op te stoppen met het spreken over ‘spoortje Kleef’. ,,Daarmee doen we onszelf tekort in de PR.’’ Hij kreeg meteen bijval van Jaap Modder: ,,Dit is geen lijntje. Laten we een term hanteren die een meer positieve visie uitstraalt.’’ Het Manifest gaf acht argumenten aan voor herstel van de spoorverbinding. Het geschatte aantal grensoverschrijdende reizigers werd op gemiddeld 2000 per etmaal gesteld. Ter vergelijking: in Enschede zijn dat er 1200, in Venlo 1600 en in Heerlen 800.
Frits Akkringa, raadslid voor GroenLinks in Groesbeek, vond dat zijn gemeente van haar traumatische verleden af moet. Een geschiedenis die in 1934 begon met het sluiten van het station in Groesbeek, waarna de treinen alleen nog maar met veel lawaai dwars door het dorp denderden. Hij riep de aanwezigen op positieve informatie uit te stralen. Volgens Ger Vrijmoet leverde een enquête op de Kranenburgse Stüpkesmarkt onder bezoekende Groesbekers niet één tegenstander op. ,,Onze conclusie is, dat de spoorlijn lééft in Groesbeek.’’
Inmiddels is in het nieuwe raadsprogramma van Nijmegen het herstel van het spoor richting Kleef opgenomen als speerpunt. De Stadsregio Arnhem-Nijmegen heeft het zogenaamde Syntropher-onderzoek opgestart, waarvan het resultaat eind dit jaar bekend gemaakt zal worden. Aan dit project doen in totaal vijf grensregio’s in Europa mee, die samen naar oplossingen voor beter grensoverschrijdend regionaal vervoer kijken. Ook Groesbeek is hierbij betrokken. De Nederlandse spoorbeheerder ProRail wil in dit onderzoek haar expertise op het gebied van light rail inbrengen. Ook wordt gekeken naar het toenemende belang van hoogwaardig openbaar vervoer vanuit Nederland naar vliegveld Weeze. Op dit moment reizen vanaf Weeze 2 miljoen mensen, welk aantal naar verwachting in de toekomst naar 5 miljoen per jaar zal stijgen.
Natuurlijk werd er ook over treinen, trams en tramtreinen gesproken. Ing. Jan Huijben van het bedrijf Vossloh-Kiepe, producent van electrische aandrijfsystemen, somde alle mogelijkheden op. ,,Dat kan naast een railvoertuig ook een electrische bus op banden zijn, maar dat is hier minder waarschijnlijk, omdat de rails er al liggen.’’ Huijben gaf aan, dat op veel gerealiseerde projecten, zoals in Kassel, tramtreinen rijden, die in de stad rustig met het verkeer meerijden, maar daarbuiten op spoorrails snelheid maken. Zo zou het in Groesbeek ook kunnen.
Voorzitter Marcel Walraven (rechts) achter de stand van VIEV.
Gesprekken in de pauze.